Qəsəs surəsi — Ayə 23

Mədinə suresi, 28-ci surə, 23-cü ayə

Ayənin mətninin tərcüməsi:

"Musa Mədyən suyuna çatdıqda orada mal-qarasını suvaran bir camaat gördü. Onların arxasında isə iki qadın gördü ki, qoyunlarını sudan saxlayırdılar. Musa onlara: 'Nə olub sizə?' – dedi. Onlar: 'Çobanlar sürülərini sudan çəkib aparmayınca biz suvara bilmirik. Atamız isə çox qoca bir kişidir' – dedilər."

Bəzi kəlmələrin izahı:

• وَرَدَ – gəlib çatdı, yetişdi.
• أُمَّةً – burada "bir dəstə, bir qrup insan" mənasındadır.
• تَذُودَانِ – (qoyunlarını) sudan saxlayır, uzaqlaşdırır, mane olurdular.
• مَا خَطْبُكُمَا – "Sizin nə işiniz var? Nə üçün belə edirsiniz?" mənasında bir sualdır.
• يُصْدِرَ الرِّعَاءُ – çobanlar sürülərini sudan çıxarıb aparsınlar, dağılsınlar.
• شَيْخٌ كَبِيرٌ – çox qoca, yaşlı bir kişi.

Ayənin təfsiri:

Musa (əleyhissəlam) Mədyən torpağına gəlib çatdıqda, insanların su götürdüyü quyunun yanına yetişdi. Orada bir dəstə kişi öz mal-qaralarını, qoyunlarını, dəvələrini suvarırdılar. Lakin Musa (ə.s.) onların bir tərəfində, bir az aralıda iki qadının dayandığını gördü. Bu iki qadın öz qoyunlarını sudan uzaq saxlayır, onları qabağa buraxmırdılar. Səbəbi isə bu idi ki, onlar kişilərlə izdihamda yarışıb su içə bilmirdilər; gücləri, qüvvələri buna çatmırdı. Ona görə də kişilər sürülərini sudan çəkib apardıqdan sonra öz qoyunlarını suvarmağı gözləyirdilər.

Musa (ə.s.) bu mənzərəni görüb onlara yazığı gəldi və soruşdu: "Sizin nə işiniz var? Nə üçün qoyunlarınızı suvarmırsınız?" Onlar cavab verdilər: "Biz kişilərlə birlikdə suvarmırıq, çünki onlarla izdihamda dura bilmirik. Çobanlar sürülərini sudan çıxarıb apardıqdan sonra gəlib qoyunlarımızı suvarırıq. Atamız isə çox qoca bir kişidir, özü bu işi görə bilmir, ona görə də bu ağır yükü biz daşımalı oluruq."

Bu ayədə Musa (ə.s.) peyğəmbərin necə mərhəmətli, qayğıkeş və ədalətli bir insan olduğu açıq görünür. O, sadəcə öz işi ilə məşğul olub keçmədi; başqalarının çətinliyini görüb kömək əlini uzatdı. Bu, bizim üçün gözəl bir nümunədir. Hər bir mömin qardaşının, bacısının ehtiyacını görəndə laqeyd qalmamalı, əlindən gələn köməyi əsirgəməməlidir. Allah-Təala Quranda belə gözəl əxlaqı bizə öyrədir ki, cəmiyyətdə bir-birimizə dəstək olaq, zəifləri qoruyaq, ehtiyac sahiblərinin yanında olaq.

Bu ayə həm də göstərir ki, qadınların namusunu, ləyaqətini qorumaq, onlara hörmət etmək islamın gözəl əxlaqındandır. Musa (ə.s.) onlara təcavüzkar yanaşmadı, əksinə, nəzakətlə soruşdu və kömək etməyə hazır olduğunu bildirdi. Bu, bizə öyrədir ki, hər bir insana qarşı mehriban və nəzakətli olmalıyıq.

Allah-Təala bu ayə ilə bizə səbir, qənaət, ailəyə qayğı və başqalarına kömək kimi gözəl sifətləri aşılayır. Gəlin bu dərslərdən öyrənək və həyatımızda tətbiq edək ki, həm dünyada, həm də axirətdə uğur qazanaq.