Аль-Касас сүрөсү — Аят 76

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• قَارُونَ (Карун): Муса пайгамбардын (алейхи салам) коомунан чыккан, байлыгы менен текеберленген адам.
• فَبَغَىٰ عَلَيْهِمْ (анан аларга зулумдук кылды): Аларга каршы текеберлик кылып, чектен чыкты, зулумдук көрсөттү.
• الْكُنُوزِ (казыналар): Жыйналган, сакталган байлыктар, казыналар.
• مَفَاتِحَهُ (анын ачкычтары): Казыналардын сакталган жайларынын ачкычтары.
• لَتَنُوءُ (оордук кылат): Ачкычтардын салмагынан көтөрө албай кыйналат, оордук кылат.
• الْعُصْبَةِ أُولِي الْقُوَّةِ (күчтүү адамдар тобу): Күч-кубаттуу бир топ адамдар.
• لَا تَفْرَحْ (кубанба): Байлыкка мактанып, текеберлик менен кубанба.
• الْفَرِحِينَ (кубангандар): Байлыгына сыймыктанып, Аллахка шүгүр кылбаган текебер адамдар.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Чындыгында Карун Муса пайгамбардын (алейхи салам) коомунан болгон. Бирок ал аларга каршы текеберлик кылып, чектен чыгып, зулумдук көрсөттү. Аллах ага ушунчалык чоң байлык берген эле, анын казыналарынын ачкычтарынын өзү эле күчтүү адамдардын тобуна оордук кылып, көтөрө албай калчудай болчу. Ошондо анын коому ага: «Байлыгыңа мактанып, текеберлик менен кубанба! Чындыгында Аллах текеберлик кылган, шүгүр кылбаган адамдарды жакшы көрбөйт» деп айтышты.

Карун Муса пайгамбардын коомунан болсо да, ал өзүнүн байлыгы менен текеберленип, аларга зулумдук кылды. Аллах ага сан жеткис байлык берген, ал байлыктын ачкычтарын күчтүү адамдардын тобу кыйналмайынча көтөрө албайт эле. Анын коому ага насаат айтып: «Байлыгыңа сыймыктанып, текеберлик кылба, анткени Аллах текеберлерди жакшы көрбөйт, тескерисинче, аларды жазалайт» дешти.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Байлык жана мансап адамды текеберликке, зулумдукка жетелебеши керек. Карун сыяктуу байлыкка мактанып, башкаларга зулумдук кылуу Аллахтын каарына кабылтат.
• Аллах берген нерселерге шүгүр кылуу, текеберликтен алыс болуу — ыймандуу адамдын белгиси.
• Байлык — сыноо. Аллах кимдир бирөөгө байлык берсе, ал адам аны менен сыналат: шүгүр кылабы же текеберленеби?
• Коомдун насаатын, акылмандардын сөзүн угуу — жакшылыкка чакырат. Карундун коому ага акыйкатты айткан, бирок ал кулак каккан эмес.
• Аллах текеберлерди жакшы көрбөйт. Демек, текеберлик — жек көрүүлүү мүнөз, ал адамды Аллахтын ыраазылыгынан алыстатат.
• Ислам байлыкты тануу эмес, тескерисинче, байлыкты туура пайдаланууну, жакшылыкка сарптоону үйрөтөт. Байлыкты мактанып, башкаларды басынтуу үчүн эмес, жакшылык жолунда колдонуу керек.