سوره قصص — آیه 76

معانی کلمات:

• بَغی: سرکشی و تجاوز از حد، ظلم و تکبّر.
• الکُنوز: گنجینهها و اموال فراوان و ذخیرهشده.
• مَفاتِح: کلیدها (یا خزانهها).
• تَنُوء: سنگینی کردن و سنگین بودن به گونهای که حملکننده را خم کند.
• العُصبَة: گروه و جماعت.
• الفَرِحین: شادیكنندگان از روی سرمستی و غرور (بَطَر).

تفسیر آیه:

قارون از قوم موسی علیهالسلام بود، اما نسبت به آنان سرکشی کرد و به سبب ثروت و قدرتش بر بنیاسرائیل ظلم و تکبّر ورزید و از فرمان موسی سرپیچی کرد و او را تکذیب نمود. ما به او چنان گنجینههایی از اموال عظیم دادیم که حمل کلیدهای خزانههایش بر گروهی از مردان نیرومند سنگینی میکرد و آنان را خم میکرد. در همین حال، مؤمنان از قومش به او گفتند: «اینقدر به مال و ثروتت مغرور و شادمان مباش؛ زیرا خداوند کسانی را که از روی سرمستی و ناسپاسی شادی میکنند و شکر نعمتهای او را به جا نمیآورند، دوست نمیدارد و آنان را دشمن میدارد و مجازات خواهد کرد.»

فواید و پیامهای آیه:

• ثروت و نعمتهای دنیوی، آزمون الهی است و نباید موجب غرور و سرکشی در برابر خدا و خلق او شود.
• شادی و خوشحالی در اسلام مذموم نیست، بلکه شادیِ همراه با بَطَر (سرمستی، تکبّر و فراموشی خدا) نکوهیده است.
• مؤمنان واقعی، ناصحان امت خود هستند و در برابر انحراف و طغیان ثروتمندان، امر به معروف و نهی از منکر میکنند.
• نعمتهای الهی امانت هستند و باید در مسیر رضای خدا و خدمت به بندگان او مصرف شوند، نه برای فخرفروشی و ظلم.
• این آیه هشداری است برای همه انسانها که اگر نعمت، آنان را از یاد خدا غافل کند، عاقبتی همچون عاقبت قارون در انتظارشان خواهد بود.