Ankabut surasi — Oyat 11

Kalimalarning ma'nolari:

• Va laya'lamanna: Albatta, bilib qo'yadi (ya'ni, ochiq-oydin ma'lum qiladi).
• Alloh: Bu yerda Alloh taoloning ilm-fazlini va hikmatini bildiradi.
• Allazina amanu: Iymon keltirganlar, ya'ni Allohga va Uning Rasuliga chin dildan ishonib, amal qilganlar.
• Al-munofiqin: Munofiqlar, ya'ni iymonini yashirib, ko'rinishda musulmon bo'lib ko'ringanlar, lekin ichida kufrni saqlaganlar.

Tafsir:

Alloh taolo bu oyatda bandalarining holatini sinovdan o'tkazishini va ularning ichki yashirin narsalarini ochiq-oydin ko'rsatishini bildirmoqda. U zot iymon keltirganlarni — ya'ni Allohga va Uning Rasuliga chin iymon bilan ishonib, Uning amrlariga amal qilganlarni — va munofiqlarni, ya'ni tashqi ko'rinishda iymonli bo'lib ko'ringan, lekin ichida kufrni yashirganlarni, albatta, bilib qo'yadi. Bu bilish oddiy ilm emas, balki amaliy jihatdan ularni sinovdan o'tkazish va ularning haqiqiy holatini ochib berishdir. Chunki Alloh taolo har bir narsani azaldan biladi, lekin bu oyatda U zotning hikmati shundaki, bandalarining iymonlari sinovlar orqali amalda namoyon bo'lsin. Iymonlari mustahkam bo'lganlar sinovlarda sabr qilib, iymonlarini saqlaydilar, munofiqlar esa sinovlar kelganda iymondan yuz o'giradilar va asl holatlari oshkor bo'ladi. Shunday qilib, Alloh taolo har bir toifani o'z amaliga yarasha mukofotlaydi yoki jazoleyadi.

Foydalar:

1. Bu oyat mo'minlarga sabr va bardoshli bo'lishni o'rgatadi, chunki sinovlar iymonning haqiqiy ekanligini ko'rsatadi. Sinovlar kelganda sabr qilgan kishi Allohning huzurida yuqori darajaga erishadi.
2. Munofiqlik — bu eng xavfli illatlardan biri bo'lib, u insonning ichki holatini buzadi va Alloh taolo buni ochiq-oydin fosh qilishini bildiradi. Bu esa musulmonlarni har doim chin dildan va to'g'ri bo'lishga undaydi.
3. Alloh taoloning ilmi hamma narsani qamrab oladi, lekin U zotning hikmati shundaki, bandalarining amallari ochiq-oydin ko'rinib, ularning haqiqiy holati ma'lum bo'lsin. Bu esa insonlarni riyokorlikdan saqlanishga va ichki holatlarini tuzatishga chorlaydi.
4. Ushbu oyat mo'minlarga xushxabar beradi: ularning iymonlari sinovlardan o'tib, Alloh taolo ularni munofiqlardan ajratib qo'yadi va ularga o'z fazli bilan mukofot beradi. Bu esa ularning qalbini taskin qiladi va Allohga bo'lgan ishonchini mustahkamlaydi.