Ankabut surasi — Oyat 12

Kalimalarning ma’nolari:

• Sabil – yo‘l, din.
• Xatoyokum – gunohlaringiz, ayblaringiz.
• Min shay’ – hech narsadan, biror narsadan.

Tafsir:

Mushrik va kofir bo‘lganlar, xususan Qurayshning yetakchilari, iymonga kelgan mo‘minlarga qarab: “Bizning yo‘limizga ergashinglar, dinimizga qaytinglar. Agar bu ish gunoh bo‘lsa, biz sizlarning gunohlaringizni o‘z zimmamizga olamiz, sizlar uchun javob beramiz”, – deyishdi. Ular bu so‘zlari bilan mo‘minlarni haq yo‘ldan qaytarib, o‘zlarining butparastlik diniga jalb qilmoqchi bo‘lishdi.

Ammo Alloh taolo ularning bu da’volarini butunlay rad etib, ularning yolg‘onchi ekanliklarini bayon qilmoqda. Chunki qiyomat kunida har bir inson o‘z qilmishiga yolg‘iz o‘zi javob beradi. Hech kim boshqa birovning gunohini o‘z zimmasiga ololmaydi, hatto buni xohlasa ham. Ular o‘zlarining ham, boshqalarning ham gunohlarini ko‘tara olmaydilar. Bu borada Allohning hukmi qat’iydir: har kim o‘zi qilgan amaliga yarasha jazolanadi yoki mukofotlanadi.

Ushbu da’vo – ularning ochiq yolg‘onidir. Chunki ular o‘zlarining ojizliklarini bilishadi, biroq shunga qaramay, mo‘minlarni aldash uchun bunday yolg‘on va’dalarni berishadi. Alloh ularning bu so‘zlarini yolg‘on deb atab, ularning niyatlari yomon ekanini ochiq-oydin bayon qilgan.

Foydalar:

1. Har bir inson o‘z amali uchun o‘zi javobgardir – bu adolatning asosiy tamoyilidir. Hech kim boshqa birovning gunohini yukini ko‘tara olmaydi.
2. Kofirlarning va’dalari va aldovlariga ishonmaslik kerak. Ular o‘z manfaati uchun har qanday yolg‘onni aytishga tayyor.
3. Mo‘min inson o‘z e’tiqodida sobit qadam bo‘lishi, dushmanlarning hiyla-nayranglariga uchmasligi lozim.
4. Islom dini insonni mas’uliyatli bo‘lishga, o‘z qilmishlarini o‘ylab qilishga o‘rgatadi. Bu esa jamiyatda adolat va halollikni mustahkamlaydi.
5. Alloh taolo mo‘minlarni himoya qiladi va ularni yolg‘onchi da’vochilarning fitnalaridan ogohlantiradi. Bu – mo‘minlar uchun katta rahmat va g‘amxo‘rlikdir.