સૂરા આલ-ઇમરાન — આયત 166

1. શબ્દોના અર્થ:

• أَصَابَكُمْ: તમને પહોંચ્યું, તમને થયું.
• الْتَقَى الْجَمْعَانِ: બે જૂથો ભેગા થયા (એટલે કે મુસ્લિમોનું જૂથ અને મુશરિકોનું જૂથ, ઉહુદના યુદ્ધના દિવસે).
• بِإِذْنِ اللَّهِ: અલ્લાહના આદેશ, જ્ઞાન, કઝા (નિર્ણય) અને કદર (ભાગ્ય) થી.
• وَلِيَعْلَمَ الْمُؤْمِنِينَ: અને જેથી અલ્લાહ સાચા મોમિનોને જાહેર કરે (એટલે કે તેમને અલગ પાડે અને દેખાડે).

1. આયતની તફસીર:

ઉહુદના યુદ્ધના દિવસે જ્યારે મુસ્લિમોનું જૂથ અને મુશરિકોનું જૂથ એકબીજા સામે આવ્યા, ત્યારે તમને જે ઘાયલ થવું, માર્યા જવું કે હારનો સામનો કરવો પડ્યો — એ બધું અલ્લાહના ઇઝન (આદેશ) અને તેની કઝા-કદરથી જ થયું. અલ્લાહની મંજૂરી વગર એક પાનું પણ હલી શકતું નથી. આ બધું એટલા માટે થયું કે અલ્લાહ તે મોમિનોને જાહેર કરે જે સાચા ઈમાનવાળા છે — જેઓ મુશ્કેલીમાં પણ અલ્લાહ અને તેના રસૂલ પર દૃઢ રહે છે — અને તેમને નકલી ઈમાનવાળાઓથી અલગ પાડે. અલ્લાહને તો પહેલેથી જ ખબર છે કે કોણ સાચો મોમિન છે, પણ આ ઘટનાઓ દ્વારા તે વાસ્તવિકતામાં દેખાડે છે જેથી લોકો પર હુજ્જત (પુરાવો) કાયમ થાય.

1. આયતમાંથી ફાયદા:

• અલ્લાહની કદર પર ઈમાન: દુનિયામાં જે કંઈ થાય છે — સુખ હોય કે દુઃખ, જીત હોય કે હાર — બધું અલ્લાહના જ્ઞાન અને નિર્ણયથી થાય છે. આ સમજવાથી મુસલમાન મુશ્કેલીમાં નિરાશ થતો નથી અને સફળતામાં ઘમંડી બનતો નથી.
• મુશ્કેલીમાં ઈમાનની કસોટી: મુશ્કેલ સમય એ ઈમાનની પરીક્ષા છે. જે વ્યક્તિ મુશ્કેલીમાં પણ અલ્લાહ પર ભરોસો રાખે છે, તે સાચો મોમિન છે. આ આયત આપણને શીખવે છે કે પરીક્ષામાં ડગમગવું નહીં, પણ દૃઢ રહેવું.
• અલ્લાહની હિકમત (જ્ઞાન) પર વિશ્વાસ: અલ્લાહ જે કરે છે તેમાં ઊંડી હિકમત હોય છે, ભલે આપણને તરત સમજ ન પડે. ઉહુદની હારમાં પણ મુસ્લિમો માટે ઘણા બોધપાઠ અને ફાયદા હતા.
• સાચા અને ખોટા મોમિનોની ઓળખ: આ ઘટના દ્વારા અલ્લાહે દેખાડ્યું કે કોણ ખરેખર તેના રસૂલ સાથે મજબૂત રહ્યું અને કોણ ડગમગી ગયું. આનાથી સમાજમાં સાચા ઈમાનવાળાઓની ઓળખ થાય છે.
• ઈસ્લામ તરફ આકર્ષણ: આ આયત દેખાડે છે કે ઈસ્લામ એક વાસ્તવિક ધર્મ છે — તે મુશ્કેલીઓને છુપાવતો નથી, પણ તેમને અલ્લાહની હિકમત સાથે જોડે છે. આ સમજ મુસલમાનને મજબૂત બનાવે છે અને બીજાઓને ઈસ્લામની