સૂરા આલ-ઇમરાન — આયત 167

શબ્દોની સમજૂતી:

• نَافَقُوا: તેઓએ દ્વિમુખતા (નિફાક) કરી, એટલે બહાર ઈમાન દર્શાવ્યું અને અંદર કુફ્ર છુપાવ્યું.
• ادْفَعُوا: તમે લડવા ન ઈચ્છતા હો તો ઓછામાં ઓછું સંખ્યા વધારીને મદદ કરો અથવા બચાવ કરો.
• لَوْ نَعْلَمُ قِتَالًا: જો અમને ખબર હોત કે ખરેખર યુદ્ધ થશે.
• أَقْرَبُ لِلْكُفْرِ: કુફ્રની વધુ નજીક, એટલે તેમની વર્તણૂક ઈમાન કરતાં કુફ્ર તરફ વધુ ઢળેલી હતી.
• يَكْتُمُونَ: તેઓ જે છુપાવે છે.

આયતની તફસીર:

આ આયત ઉહુદના યુદ્ધની ઘટનાનો ભાગ છે. અલ્લાહ તઆલા જણાવે છે કે આ પરીક્ષા એટલા માટે થઈ જેથી દ્વિમુખી લોકો પ્રગટ થઈ જાય. જ્યારે મુસલમાનોને કહેવામાં આવ્યું કે અલ્લાહના માર્ગમાં લડવા આવો, અથવા ઓછામાં ઓછું સંખ્યા વધારીને મદદ કરો, ત્યારે તેઓએ બહાનું કાઢ્યું કે જો અમને ખાતરી હોત કે ખરેખર યુદ્ધ થશે તો અમે તમારી સાથે જરૂર આવતા. પરંતુ તેમનું આ કથન માત્ર જીભનું હતું, દિલમાં ઈમાનની સચ્ચાઈ ન હતી. તેથી અલ્લાહે ફરમાવ્યું કે તે દિવસે તેમની વર્તણૂક ઈમાન કરતાં કુફ્રની વધુ નજીક હતી. તેઓ મોઢેથી એવી વાતો કહેતા હતા જે તેમના દિલમાં ન હતી. અને અલ્લાહ તેમના છુપાવેલા રહસ્યોને સારી રીતે જાણે છે, તેમને તેની સજા મળશે.

આ આયતમાંથી શીખવા મળતા ફાયદા:

1. ઈમાન માત્ર જીભથી કબૂલ કરવાની વસ્તુ નથી, તે દિલની સચ્ચાઈ અને અમલની માંગ કરે છે.
2. મુશ્કેલીના સમયે મુસલમાનોની સાથે ઊભા રહેવું એ ઈમાનની સાચી કસોટી છે.
3. દ્વિમુખતા (નિફાક) એ ખતરનાક રોગ છે, જે દેખાવમાં ઈમાન અને અંદરથી કુફ્ર છે.
4. અલ્લાહ તઆલા દરેક વ્યક્તિના દિલની હાલત જાણે છે, કોઈ પણ વ્યક્તિ તેનાથી કંઈ છુપાવી શકતું નથી.
5. આ આયત આપણને શીખવે છે કે આપણે સાચા ઈમાનવાળા બનીએ, જીભ અને દિલ વચ્ચે સામંજસ્ય રાખીએ, અને અલ્લાહના માર્ગમાં કુરબાની આપવા માટે તૈયાર રહીએ.