સૂરા આલ-ઇમરાન — આયત 165

શબ્દોની સમજૂતી:

• أَوَلَمَّا: શું એવું નહોતું કે જ્યારે... (પ્રશ્નાર્થ અને આશ્ચર્યનો ભાવ)
• مُصِيبَةٌ: આફત, મુસીબત, નુકસાન
• مِّثْلَيْهَا: તેના બમણું
• أَنَّىٰ هَٰذَا: આ ક્યાંથી આવ્યું? આ કેવી રીતે થયું?
• مِنْ عِندِ أَنفُسِكُمْ: તમારા પોતાના તરફથી, તમારા પોતાના કારણે
• قَدِيرٌ: સર્વશક્તિમાન, બધું કરવાની શક્તિ ધરાવનાર

આયતનો તફસીર (વ્યાખ્યા):

હે ઈમાનવાળાઓ! જ્યારે ઉહદના યુદ્ધમાં તમને મુસીબત પહોંચી — જેમાં તમારા કેટલાક સાથીઓ શહીદ થયા — તો તમે આશ્ચર્ય સાથે પૂછવા લાગ્યા કે આ કેવી રીતે થયું? જ્યારે કે તમે તો બદ્રના યુદ્ધમાં દુશ્મનોને તેનાથી બમણું નુકસાન પહોંચાવ્યું હતું — ઘણા દુશ્મનો માર્યા ગયા અને ઘણા કેદ થયા. તમે વિચારવા લાગ્યા કે અમે મુસલમાન છીએ, અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહુ અલયહિ વસલ્લમ) અમારી વચ્ચે છે, તો પછી અમને આ હાર અને નુકસાન કેમ થયું?

તો હે નબી! તમે તેમને જવાબ આપો: આ જે મુસીબત તમને પહોંચી છે, તે તમારા પોતાના કારણે છે — કારણ કે તમે રસૂલનો હુકમ માનવામાં ભૂલ કરી, જંગના મેદાનમાં તમારી જગ્યા છોડી દીધી અને દુન્યવી લાભ (ગનીમતનો માલ) તરફ ધ્યાન આપ્યું. યાદ રાખો કે અલ્લાહ દરેક વસ્તુ પર સંપૂર્ણ શક્તિ ધરાવે છે — તે જેને ઈચ્છે તેને વિજય આપે છે અને જેને ઈચ્છે તેને પરીક્ષામાં મૂકે છે. તેની કોઈ વિરુદ્ધ કરનાર નથી.

આ આયતમાંથી મળતા ફાયદા અને શીખ:

1. અલ્લાહની શક્તિ પર વિશ્વાસ: અલ્લાહ દરેક વસ્તુ પર કાબૂ ધરાવે છે — વિજય આપવો કે પરીક્ષામાં મૂકવો, બધું તેના હાથમાં છે. આ વિશ્વાસ મુસલમાનને ક્યારેય નિરાશ થવા દેતો નથી.
2. પોતાના કાર્યોની જવાબદારી: મુસીબત આવે ત્યારે પહેલા પોતાની ભૂલો તપાસવી જોઈએ. અલ્લાહ તરફથી આવતી પરીક્ષા ઘણી વાર આપણી પોતાની ભૂલોનું પરિણામ હોય છે. આ આત્મ-સમીક્ષા શીખવે છે.
3. રસૂલની આજ્ઞાપાલનનું મહત્વ: ઉહદની ઘટના શીખવે છે કે નબી (સલ્લલ્લાહુ અલયહિ વસલ્લમ) ની આજ્ઞાનું પાલન કરવું કેટલું જરૂરી છે. આજ્ઞાપાલનમાં જ સફળતા છે.
4. ઈમાન અને પરીક્ષા સાથે ચાલે છે: મુસલમાન હોવાનો અર્થ એ નથી કે કોઈ મુસીબત નહીં આવે. અલ્લાહ પોતાના પ્રિય બંદાઓને પરીક્ષામાંથી પસાર કરે છે જેથી તેમની સાચી ઈમાનદારી ઉજાગર થાય.
5. અલ્લાહની યોજના હિકમતભરી છે: બદ્રમાં વિજય અને ઉહદમાં પરીક્ષા — બંનેમાં