آل عمران سۈرىسى — ئايەت 172

1) مەنىسى چۈشەندۈرۈشكە تېگىشلىك سۆزلەر:

• اسْتَجَابُوا: ئىجابەت قىلدىلار، ئاۋازغا ئاۋاز قوشتىلار، بۇيرۇقنى ئورۇندىدىلار.
• الْقَرْحُ: يارا، جاراھەت، بەدەنگە يەتكەن زەخم. بۇ يەردە ئۇھۇد غازىتىدا مۇسۇلمانلارغا يەتكەن يارىلارنى كۆرسىتىدۇ.
• أَحْسَنُوا: ياخشى ئەمەل قىلدىلار، ئەڭ گۈزەل ئىشلارنى قىلدىلار.
• اتَّقَوْا: تەقۋا قىلدىلار، يەنى ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىنى ئورۇنداپ، چەكلىمىلىرىدىن ساقلىنىپ، ئاللاھقا ئىتائەت قىلدىلار.
• أَجْرٌ عَظِيمٌ: ئۇلۇغ مۇكاپات، بۈيۈك ساۋاب.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت ئۇھۇد غازىتىدىن كېيىن يۈز بەرگەن ۋەقەنى بايان قىلىدۇ. ئۇھۇد غازىتىدا مۇسۇلمانلار يارىلىنىپ، قاتتىق قىيىنچىلىققا دۇچ كەلگەن بولسىمۇ، ئۇلار ئاللاھ ۋە پەيغەمبەرنىڭ چاقىرىقىغا ئاۋاز قوشۇپ، دۈشمەننىڭ ئارقىسىدىن «ھەمراۋۇل ئەسەد» دېگەن جايغا قەدەر باردىلار. ئۇلارنىڭ بەدەنلىرىدە يارا بولسىمۇ، بۇ يارىلار ئۇلارنى ئاللاھ ۋە رەسۇلۇللاھنىڭ بۇيرۇقىنى ئورۇنداشتىن توسالمىدى. ئۇلار ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىگە بولغان ئىشەنچ ۋە ئىتائەتتە چىڭ تۇردىلار.

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە شۇنداق دەيدۇ: ئۇھۇد غازىتىدا يارىلانغاندىن كېيىنمۇ ئاللاھ ۋە رەسۇلۇللاھنىڭ چاقىرىقىغا ئاۋاز قوشقان، ياخشى ئەمەللەرنى قىلغان ۋە تەقۋا قىلغان كىشىلەر ئۈچۈن ئاللاھنىڭ دەرگاھىدا ئۇلۇغ مۇكاپات — جەننەت بار. بۇ مۇكاپات ئۇلارنىڭ ئىخلاسى، ئىتائىتى ۋە تەقۋاسىنىڭ مۇكاپاتىدۇر.

3) بۇ ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• ئاللاھ ۋە رەسۇلۇللاھنىڭ بۇيرۇقىغا ھەر قانداق ئەھۋالدا ئاۋاز قوشۇش مۇئمىننىڭ ئالاھىدىلىكىدۇر. قىيىنچىلىق ۋە يارىلار ئىتائەتتىن توسالغۇ بولمايدۇ.
• ئىخلاس بىلەن قىلىنغان ياخشى ئەمەللەر ۋە تەقۋا ئاللاھنىڭ دەرگاھىدا ئۇلۇغ مۇكاپاتقا ئېرىشتۈرىدۇ.
• ئاللاھ يولىدا قىلىنغان ھەر بىر قۇربانلىق ۋە جاپانىڭ ئەجىرى زايە بولمايدۇ، بەلكى ئۇلۇغ ساۋابقا ئايلانىدۇ.
• ئىسلام دىنى مۇسۇلمانلارنى قىيىنچىلىق ۋە سىناقلارغا سەۋر قىلىپ، ئاللاھ ۋە رەسۇلۇللاھقا بولغان ئىتائەتنى داۋاملاشتۇرۇشقا تەرغىب قىلىدۇ.
• بۇ ئايەت مۇسۇلمانلارغا ئۈمىد ۋە روھ بېغىشلايدۇ: ئەگەر سىلەر ئاللاھقا ۋە رەسۇلۇللاھقا ئىتائەت قىلساڭلار، يارىلانغان ۋە قىيىنچىلىققا دۇچ كەلگەن تەقدىردىمۇ، ئاللاھ سىلەرگە ئۇلۇغ مۇكاپات بېرىدۇ.