Oli Imron surasi — Oyat 172

Kalimalarning ma'nolari:

• استجابوا – javob berdilar, itoat etdilar.
• القرح – yaralar, jarohatlar (Uhud jangida yetkazilgan og‘riqli yaralar).
• أحسنوا – yaxshi amal qildilar, go‘zal ish qildilar.
• اتقوا – Allohdan qo‘rqib, Uning buyruqlarini bajarib, qaytarganlaridan saqlanishdi.

Tafsir:

Bu oyat Uhud jangidagi og‘ir sinovlardan so‘ng, musulmonlarning buyuk jasorati va sadoqatini ta’riflaydi. Uhudda ko‘plab yaradorlar bo‘lgan, shahidlar tushgan, dushman esa g‘olibona ortga qaytgan edi. Shu og‘ir damda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam musulmonlarni dushmanni ta’qib qilishga, ya’ni "Hamro-ul-Asad" (Asad tog‘i) tomon chiqishga chaqirdilar. Ular og‘ir yaralar, azob-uqubatlar va charchoqqa qaramay, Alloh va Rasuli chaqirig‘iga darhol javob berdilar. Bu ularning iymoni mustahkamligini, Allohga va Uning Rasuliga bo‘lgan sadoqatini ko‘rsatadi.

Ular bu safarga chiqish bilan nafaqat dushmanni qo‘rqitdilar, balki o‘zlarining jasorati va sabri bilan katta ajrga sazovor bo‘ldilar. Oyatda ta’kidlanishicha, ularning ichidan yaxshi amal qilganlar va Allohdan qo‘rqib, Uning chegaralarini saqlaganlar uchun ulkan ajr – jannat bor. Bu ajr ularning og‘ir sharoitda ham to‘g‘ri yo‘ldan og‘ishmaganliklari, sabr-u qanoatlari va iymonlarining pokligi uchundir.

Foydalar:

• Bu oyat musulmonlarga og‘ir sinovlar va qiyinchiliklar paytida ham Alloh va Uning Rasuliga itoat qilish, to‘g‘ri yo‘ldan og‘ishmaslik kerakligini o‘rgatadi. Qiyinchiliklar iymonni zaiflashtirmaydi, aksincha, uni mustahkamlaydi.
• Alloh taolo bandalarining yaxshi amallarini va taqvolarini hech qachon zoye qilmasligini, balki ularga ulkan ajr berishini bildiradi. Bu mo‘minlarga umid va sabr bag‘ishlaydi.
• Dushmanning hiyla-nayranglari va qo‘rqitishlari mo‘minlarni o‘z yo‘lidan qaytara olmaydi. Ular faqat Allohga tayanadilar va Uning yordamiga ishonadilar.
• Bu oyat musulmonlarni birlikka, jamoat bo‘lib harakat qilishga va dushmanga qarshi hushyor bo‘lishga chorlaydi. Hatto yarador holda ham ular dushmanni ta’qib qilishdan qaytmadilar, bu esa ularning g‘alaba irodasini ko‘rsatadi.