سوره آل عمران — آیه 75

## تفسیر آیه ۷۵ سوره آل عمران

### معانی واژگان:

• قِنطار: مال بسیار و انبوه
• دینار: سکه طلا، مال اندک
• اُمّیّون: عربهای غیرکتابی (مشرکان عرب)
• سبیل: راه، در اینجا به معنای مؤاخذه و گناه

### تفسیر آیه:

در میان اهل کتاب (یهود)، دو گروه کاملاً متضاد وجود دارند:

گروه نخست: کسانی هستند که اگر مال فراوانی نزدشان امانت بگذاری، آن را بهطور کامل و بدون کم و کاست به تو بازمیگردانند. اینان مؤمنان راستین از اهل کتاب هستند که به عهد و امانت وفادارند.

گروه دوم: کسانی هستند که اگر حتی یک دینار (مال اندک) نزدشان امانت بگذاری، آن را بازپس نمیدهند، مگر اینکه پیوسته بر آنان ایستادگی کنی و با اصرار و پافشاری، حق خود را مطالبه نمایی. اینان تبهکاران اهل کتاباند.

ریشه این رفتار ناپسند، عقیده فاسدی است که در دلهایشان ریشه دوانده؛ آنان میگویند: «ما در برابر گرفتن اموال عربهای امّی (غیریهودی) هیچ گناه و مؤاخذهای نداریم و خداوند این اموال را برای ما حلال کرده است.» آنان این سخن را به دروغ به خدا نسبت میدهند، در حالی که خود نیز به خوبی میدانند که این سخن، افترایی بیش نیست و در کتابهای آسمانیشان چنین حکمی وجود ندارد.

### فواید و پیامهای آیه:

1. امانت و وفای به عهد، نشانه ایمان راستین است: انسان مؤمن در هر شرایطی امانتدار است، چه امانت کوچک باشد چه بزرگ، چه از همکیشان باشد چه از دیگران.
2. تحریف دین به نفع منافع شخصی، گناهی نابخشودنی است: کسانی که احکام الهی را مطابق میل خود تفسیر میکنند و گناه را حلال میشمارند، در حقیقت بر خدا دروغ میبندند و این از بزرگترین گناهان است.
3. اسلام دین اخلاق و عدالت است: این آیه به زیبایی نشان میدهد که اسلام هرگز تبعیض قومی یا نژادی را در رعایت حقوق دیگران نمیپذیرد و مسلمان را به رعایت امانت حتی نسبت به مخالفانش فرا میخواند.
4. آگاهی از حیلههای دشمنان، مایه هوشیاری است: قرآن با بیان این واقعیتها، مسلمانان را از فریب خوردن در معاملات و امانتها آگاه میسازد تا با بصیرت و آگاهی رفتار کنند.
5. دروغ بستن بر خدا، عاقبتی جز رسوایی ندارد: کسانی که به نام دین، دروغ میگویند و کارهای نادرست خود را به خدا نسبت میدهند، هرچند در ظاهر سود ببرند، در حقیقت به خود زیان میرسانند و خداوند از اعمالشان آگاه است.