સૂરા આલ-ઇમરાન — આયત 75

શબ્દોની સમજૂતી:

• قِنطَار (કિન્તાર): ખૂબ મોટી માત્રામાં ધન-સંપત્તિ.
• دِينَار (દીનાર): સોનાનો એક નાણું, અલ્પ માત્રામાં ધન.
• قَائِمًا (કાઇમન): ઊભા રહીને, અર્થાત્ સતત દબાણ અને માંગણી કરતા રહેવું.
• الْأُمِّيِّينَ (ઉમ્મિય્યીન): નિરક્ષરો, અહીં અર્થ છે અરબ લોકો, જેઓ પાસે ધાર્મિક ગ્રંથ ન હતો.
• سَبِيلٌ (સબીલ): કોઈ દોષ, પાપ કે જવાબદારી.

આયતનો તફસીર (વ્યાખ્યા):

અહલે કિતાબ (યહૂદી અને ખ્રિસ્તી)માં એવા લોકો પણ છે કે જો તમે તેમને મોટી માત્રામાં ધન-સંપત્તિની અમાનત સોંપો, તો તેઓ પૂરી ઈમાનદારીથી તે તમને પાછું આપી દે છે. અને તેમનામાં એવા લોકો પણ છે કે જો તમે તેમને એક નાનકડું દીનાર પણ અમાનતમાં આપો, તો તેઓ તે પાછું નહીં આપે, સિવાય કે તમે તેમની પાછળ પડી રહો અને સતત માંગણી કરતા રહો. આ વર્તનનું કારણ તેમની ખોટી માન્યતા છે કે અરબ લોકોના ધનને ખાવામાં તેમના પર કોઈ પાપ નથી, કારણ કે (તેમના દાવા મુજબ) અલ્લાહે તેમના માટે તેને હલાલ કરી દીધું છે. આ રીતે તેઓ જાણીજોઈને અલ્લાહ પર જૂઠું બોલે છે, જ્યારે કે તેઓ સારી રીતે જાણે છે કે આ તેમનું પોતાનું ઘડેલું જૂઠ છે, અલ્લાહનો આદેશ નથી.

આ આયતમાંથી મળતા ફાયદા અને શીખ:

1. ઈમાનદારીની કદર: આ આયત બતાવે છે કે ઈમાનદારી અને અમાનતદારી માત્ર મુસ્લિમોની જ ખાસિયત નથી, પરંતુ કેટલાક ગેરમુસ્લિમોમાં પણ આ સદ્ગુણ હોઈ શકે છે. આથી આપણે દરેક વ્યક્તિને તેના વ્યક્તિગત વર્તનના આધારે આંકવું જોઈએ, ફક્ત તેના ધર્મના આધારે નહીં.
2. અમાનતનું મહત્વ: ઈસ્લામમાં અમાનત (વિશ્વાસ) એ ખૂબ જ મોટો હક છે. જે વ્યક્તિ અમાનતમાં રાખેલી વસ્તુ પાછી ન આપે, તે અલ્લાહના ગઝબ (ક્રોધ) નો ભાગીદાર બને છે. આ આયત આપણને ચેતવે છે કે અમાનતદારી ક્યારેય ન છોડવી.
3. જૂઠા બહાનાનો ઇનકાર: કેટલાક લોકો પોતાના ખોટા કાર્યો માટે ધાર્મિક બહાનાં શોધે છે, જેમ કે "અમારા ધર્મમાં આની છૂટ છે." આ આયત સ્પષ્ટ કરે છે કે અલ્લાહ પર જૂઠું બોલવું અને ખોટી રીતે ધાર્મિક છૂટનો દાવો કરવો એ ગંભીર ગુનો છે.
4. અલ્લાહનો ડર અને ન્યાય: અલ્લાહ તઆલા દરેક વ્યક્તિના કાર્યોની જાણ રાખે છે. જે લોકો જાણીજોઈને જૂઠું બોલે છે અને બીજાના હક મારે છે, તેમને અલ્લાહની પકડથી બચવાનો કોઈ રસ્તો નથી.
5. ઇસ્લામની સર્વગ્રાહીતા: ઇસ્લામ ફક્ત મુસ્લિમોના હકોની જ રક્ષા નથી કરતો, પરં