سوره روم — آیه 47

معانی کلمات:

• بَیّنات: دلایل روشن، معجزات و براهین آشکاری که صدق پیامبران را ثابت میکرد.
• انتقام: در اینجا به معنای عقوبت و مجازات سختِ کافران و مجرمان است.
• أجرموا: کسانی که مرتکب گناه و جرم شدند، یعنی کسانی که دعوت پیامبران را تکذیب کردند و بر کفر و گناه اصرار ورزیدند.
• حقّاً: واجب و ثابت شده.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، پیامبر اسلام (صلیاللهعلیهوسلم) را تسلی میدهد و سنت دیرینهی خود را با پیامبران پیشین یادآوری میکند. او میفرماید: به یقین، ما پیش از تو نیز پیامبرانی را به سوی قومهایشان فرستادیم. آن پیامبران با دلایل روشن، معجزات آشکار و براهین قاطع به سوی مردم خود آمدند تا آنان را به یکتاپرستی و اطاعت از خدا دعوت کنند و از شرک و گناه بازدارند. اما بسیاری از مردم، دعوت آنان را نپذیرفتند و تکذیب کردند. پس ما از کسانی که مرتکب جرم و گناه شدند و راه کفر و عناد را در پیش گرفتند، انتقام گرفتیم و آنان را به عذاب سختی گرفتار کردیم و هلاکشان نمودیم. اما در مقابل، نصرت و یاری مؤمنانی که به پیامبران ایمان آوردند و از آنان پیروی کردند، حقی است که بر خود واجب کرده بودیم؛ پس آنان را از عذاب نجات دادیم و بر دشمنانشان پیروز گرداندیم. این سنت همیشگی خداوند است که در مورد امتهای پیشین جاری شده و برای امت تو نیز جاری خواهد شد؛ اگر کافران بر تکذیب تو اصرار ورزند، سرنوشتی جز عذاب و هلاکت ندارند و مؤمنان یاری خواهند شد.

فواید و پیامهای آیه:

1. سنت تغییرناپذیر خداوند: این آیه به ما میآموزد که نصرت مؤمنان و یاری آنان، سنت قطعی و واجب خداوند است. هیچ مؤمنی نباید در تنهایی و سختی، احساس یأس کند؛ زیرا خداوند وعده داده است که یاری او را به همراه خواهد داشت.
2. عاقبت کافران و مجرمان: سرانجام کسانی که حق را انکار میکنند و به جنگ با پیامبران خدا میروند، جز نابودی و عذاب نیست. این درس عبرتی است برای همهی کسانی که در برابر دعوت حق میایستند.
3. تسلی و آرامش برای پیامبر و مؤمنان: این آیه دل پیامبر اسلام و پیروانش را آرام میکند که اگر امروز با تکذیب و آزار مواجه هستند، این راهی است که همهی پیامبران پیشین پیمودهاند و پایان آن، پیروزی مؤمنان و نابودی دشمنان است.
4. اهمیت ایمان و پیروی از پیامبران: نجات و سعادت تنها در سایهی ایمان به خدا و پیروی از فرستادگان اوست. مؤمنان به دلیل ایمانشان، مشمول لطف و نصرت الهی میشوند و از عذاب و خواری در امان میمانند.
5. امیدواری به آینده: این آیه به مسلمانان میآموزد که هرگز از یاری خدا ناامید نشوند و بدانند که اگر بر حق باشند، خداوند در نهایت آنان را پیروز خواهد کرد، هرچند موانع و سختیها زیاد باشد.