Rum surasi — Oyat 7

Kalimalarning ma'nolari:

• Zohiran: tashqi ko'rinish, yuzaki tomon.
• G'ofilun: g'ofil, beparvo, esdan chiqargan holda yuz o'girganlar.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo ko'pchilik insonlarning holatini bayon qilmoqdaki, ular faqat dunyo hayotining tashqi ko'rinishini, ya'ni tirikchilik uchun zarur bo'lgan ishlarni, moddiy hayotni obod qilish yo'llarini biladilar. Ular yerdan hosil olish, savdo-sotiq qilish, uy-joy qurish, mol-mulk to'plash kabi dunyoviy ishlarni yaxshi o'zlashtirganlar. Ammo ularning bilimlari mana shu yuzaki narsalar bilan chegaralanib qolgan.

Ular o'limdan keyingi hayot haqida, oxiratdagi hisob-kitob, jannat va do'zax haqida esa mutlaqo g'ofildirlar. Ular oxiratga ishonmaydilar, unga tayyorgarlik ko'rmaydilar va u haqida o'ylab ham ko'rmaydilar. Holbuki, haqiqiy hayot aynan oxiratdagi hayotdir. Dunyo hayoti esa faqat o'tkinchi bir imtihon maydonidir.

Bu oyatda kofirlarning ahvoli tanqid qilinmoqda — ular faqat ko'zga ko'ringan narsalarni biladilar, ammo ko'zga ko'rinmaydigan, ammo eng muhim bo'lgan oxirat haqida esa beparvolik qiladilar. Ular o'z aqllarini faqat dunyo ishlariga sarflab, asl maqsadni — oxiratni unutib qo'yganlar.

Foydalar:

1. Musulmon kishi dunyo ishlarini ham yaxshi bilishi, halol rizq topishi kerak, lekin bu bilim uni oxiratdan chalg'itmasligi lozim. Dunyo va oxiratni birlashtirish — mo'minning vazifasidir.
2. Oxirat haqidagi bilim va unga tayyorgarlik ko'rish — inson hayotining eng muhim maqsadidir. Kimki bu maqsadni unutsa, u eng katta ziyonda qoladi.
3. Alloh taolo bizni faqat ko'zga ko'ringan narsalarga berilib ketmaslikka, balki ko'rinmas bo'lsa-da, haqiqiy bo'lgan oxirat hayotiga tayyorgarlik ko'rishga chorlaydi. Bu oyat mo'minlarga dunyo hayotining o'tkinchiligini eslatib, ularni oxiratni eslab yashashga undaydi.
4. Islom dini insonni har ikki dunyoda ham baxtli bo'lishga o'rgatadi: dunyoda halol mehnat qilib, obod hayot kechirish, oxiratda esa abadiy saodatga erishish uchun amallar qilish.