Əhzab surəsi — Ayə 4

Sözlərin izahı:

• Cövf: İnsanın bədəninin içi, sinə boşluğu.
• Zihar (تُظَاهِرُونَ): Cahiliyyə dövründə kişinin arvadına: "Sən mənə anamın arxası kimisən" deməsi, yəni arvadını anasına bənzədərək ona haram etməsi.
• Əd'iya (أَدْعِيَاء): Öz övladı olmadığı halda övladlığa götürülüb "oğlum" deyilən uşaqlar.
• Nəsəb: Qan bağı ilə əsl soy əlaqəsi.

Ayənin təfsiri:

Uca Allah buyurur ki, heç bir kişiyə sinəsinin içində iki qəlb verməmişdir. Bir insanın iki ürəyi ola bilməz, eləcə də bir insanın iki fərqli həqiqətə eyni anda sahib olması mümkün deyildir. Bu, insanın daxilində parçalanma və ikiliyin olmadığını göstərən açıq bir həqiqətdir.

Sonra Allah buyurur ki, arvadlarınızı zihar yolu ilə — yəni "sən mənə anam kimisən" deməklə — analarınız yerinə qoymamışdır. Cahiliyyə dövründə kişi arvadına belə dedikdə, onu əbədi olaraq özünə haram edirdi. İslam bu adəti ləğv etdi və bildirdi ki, arvad heç vaxt ana ola bilməz; bu, yalnız dillə deyilən boş bir sözdür, heç bir həqiqəti yoxdur.

Həmçinin Allah, övladlığa götürdüyünüz uşaqları da əsl övladlarınız yerinə qoymamışdır. Cahiliyyə dövründə bir kişi başqasının uşağını özünə oğul edindikdə, o uşaq sanki onun həqiqi övladı sayılırdı — nəsəbi, mirası və bütün hökmləri baxımından. İslam bu adəti də ləğv etdi. Çünki bir uşaq yalnız bir ataya aid ola bilər; heç kim başqasının övladını "mənim oğlumdur" deməklə özünün həqiqi övladına çevirə bilməz.

Bu sözlər — zihar da, təbənni də — yalnız ağızdan çıxan sözlərdir, arxasında heç bir həqiqət yoxdur. Allah isə həqiqəti söyləyir və qullarını doğru yola yönəldir. Allahın sözləri həqiqətdir, dəyişməzdir və əsaslıdır. O, insanları haqqa və doğru yola yönəldir.

Ey insanlar! Bilin ki, həqiqət yalnız Allahın buyurduğu kimi olur. İnsanların adət-ənənələri, cahiliyyə dövründən qalma yanlış təsəvvürlər heç vaxt Allahın hökmünü dəyişdirə bilməz. İslam bizi haqqa, ədalətə və doğru nəsəbə yönəldir. Gəlin, qəlbimizi tək Allaha bağlayaq, çünki bir qəlb yalnız bir həqiqətə — Allahın həqiqətinə — sığar.