Саба сүресі — Аят 21

1. Сөздердің мағынасы:

• سُلْطَانٍ (сұлтан): күш, билік, үстемдік, мәжбүрлеу құдіреті.
• لِنَعْلَمَ (ли-нағлама): білуіміз үшін, айқындалуы үшін. Бұл жерде Алланың мәңгілік білімі емес, іс жүзінде көрінуі, айқындалуы мағынасында.
• حَفِيظٌ (хафийз): қорғаушы, бақылаушы, әр нәрсені сақтап, есебін жүргізуші.

1. Аяттың тәпсірі:

Алла Тағала бұл аятта Ібілістің (шайтанның) адамдарға үстемдік құрып, оларды күшпен күпірлікке мәжбүрлей алмайтынын баяндайды. Шайтанның адамдарға ықпалы тек азғыру, безендіру, күмән салу арқылы ғана жүреді. Ол ешкімді зорлықпен адастыра алмайды. Алла Тағала шайтанға осылайша азғыруға рұқсат беруі — хикмет пен сынақ үшін. Бұл сынақ арқылы кімнің ақыретке шын жүректен иман келтіретіні, кімнің оған күмәнмен қарайтыны айқындалады. Яғни, ақыретті, ондағы сауап пен жазаны растайтындар мен одан күдіктенетіндер ажыратылады. Ақыретке иман келтіру — адамның шайтанның азғыруына қарсы тұра алатындығының белгісі. Ал күмәндану — шайтанның жетегінде кетудің басты себебі. Соңында Алла Тағала Өзінің әр нәрсеге бақылаушы, қорғаушы және есеп жүргізуші екенін хабарлайды. Яғни, әрбір адамның ісі Алланың бақылауында, және ол істерге лайықты жаза не сый беріледі.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Шайтанның адамға күшпен әсер ете алмайтынын, оның тек азғырушы ғана екенін білу — адамды жауапкершіліктен құтқармайды, керісінше, өз таңдауы үшін өзі жауапты екенін ұғындырады.
• Ақыретке деген иман — шайтанның азғыруына қарсы тұратын ең берік қалқан. Ақыретке сену адамды жақсылыққа бастап, жамандықтан тыяды.
• Күмән — жүректі әлсіретіп, шайтанның жолын ашады. Сондықтан иманды нығайтып, күмәннан арылуға тырысу керек.
• Алла Тағаланың әр нәрсені бақылап, қорғап, есебін жүргізуші екенін білу — адамды жауапкершілікке, әділдікке және тақуалыққа шақырады.
• Бұл аят адамға Алланың хикметін түсінуге, сынақтың мәнін ұғуға көмектеседі. Ислам — адамды саналы таңдауға, жақсылыққа ұмтылуға бастайтын дін екенін көрсетеді.