Sure Sebâ — Ayet 21

Kelime Anlamları:

• Sultân: Güç, kuvvet, otorite, zorlayıcı bir hâkimiyet.
• Li-na'leme: Bilmemiz için, ortaya çıkması için.
• Şekk: Şüphe, tereddüt.
• Hafîz: Koruyan, gözeten, her şeyi kaydedip muhafaza eden.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîmede Yüce Rabbimiz, şeytanın insanlar üzerindeki durumunu ve onun vesveselerinin ardındaki ilahî hikmeti bizlere haber vermektedir. Şeytanın, insanları saptırmak konusunda zorlayıcı bir gücü, onları küfre ve günaha sürükleyecek bir baskısı ve hâkimiyeti yoktur. O, sadece vesvese verir, kötülüğü süsleyip güzel gösterir ve insanı kendi isteğiyle yanlış yola çağırır. İnsan ise bu çağrıya uyup uymamakta serbesttir.

Peki, Allah Teâlâ neden şeytanın bu vesveselerine izin vermiştir? İşte bu âyetin cevabı: Bu, iman ile küfrün, hak ile batılın birbirinden ayrışması içindir. Yani Allah'ın ezelî ilmi gereği, kimin ahirete, ölümden sonra dirilişe, hesaba, cennet ve cehenneme gerçekten iman ettiği; kimin ise bunlardan şüphe içinde olduğu, işte bu vesveseler ve imtihanlar sayesinde açığa çıkar. Tıpkı ateşin altını saf altından ayırdığı gibi, imtihan da samimi mümini şüpheci ve inkârcıdan ayırır. Bu, Allah'ın kullarına olan rahmetinin bir gereğidir; çünkü iman, zorlama ile değil, irade ve tercih ile değer kazanır.

Âyetin sonunda ise Rabbimiz, "Rabbin her şeyi hakkıyla koruyandır, gözetendir." buyurmaktadır. Bu, hem bir teselli hem de bir uyarıdır. Allah, kullarının yaptığı her şeyi, iyi veya kötü, en ince ayrıntısına kadar bilir, kaydeder ve muhafaza eder. Hiçbir amel O'ndan gizli kalmaz. Mümin, bu bilinçle hareket eder; şeytanın vesveselerine aldırış etmez, çünkü bilir ki asıl koruyucu ve gözetleyici olan Allah'tır. O'na sığınanı şeytan asla yenemez.

Bu âyet bize şunu öğretir: Şeytanın gücü sadece vesvese ve aldatmacadan ibarettir. Ona uyanlar, aslında kendi nefislerine ve kötü arzularına uymuş olurlar. Mümin ise aklını ve kalbini Allah'ın zikriyle korur, ahirete kesin olarak iman eder ve bu dünyanın geçici süslerine aldanmaz. Unutmayalım ki her birimiz, bu dünya imtihanında niyetimiz ve amelimizle ayrışacağız. Rabbimiz, bizi şüpheye düşenlerden değil, ahirete yakînen iman edenlerden eylesin.