Saba surasi — Oyat 43

Kalimalarning ma'nolari:

• بَيِّنَاتٍ — ochiq-oydin, aniq dalillar.
• إِفْكٌ — yolg‘on, uydirma.
• مُفْتَرًى — o‘zidan to‘qib chiqarilgan, yolg‘ondan o‘ylab topilgan.
• سِحْرٌ مُبِينٌ — o‘ta ravshan, ochiq-oydin sehr.

Tafsir:

Qachonki ularga (Makkadagi mushriklarga) Bizning oyatlarimiz ochiq-oydin holda tilovat qilinsa, ular: "Bu (Muhammad) faqat sizlarni ota-bobolaringiz ibodat qilib kelgan narsalardan (butlardan) to‘smoqchi bo‘lgan oddiy bir kishidir", deyishadi. Shuningdek, ular: "Bu (Qur'on) faqat o‘zi to‘qib olgan yolg‘ondir", deyishadi. Ular bu so‘zlari bilan Payg‘ambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi va sallam)ning haqligini inkor etib, Qur'onni Alloh tomonidan nozil bo‘lgan kitob emas, balki inson so‘zi deb da'vo qilishadi. Kofir bo‘lganlar esa ularga haq (ya'ni Qur'on va Muhammad alayhissalom) kelganida: "Bu faqat ochiq-oydin sehrdir", dedilar. Ular bu so‘zlari bilan Qur'onning ta'sirini sehrga o‘xshatib, odamlarni undan yuz o‘girishga chaqirishdi. Holbuki, Qur'on mo‘jiza bo‘lib, u kishilarni oila a'zolari orasiga nifoq soladigan sehr emas, balki haq va hidoyat yo‘lidir.

Foydalar:

Ushbu oyatdan quyidagi saboqlarni olamiz:

1. Haq da'vatchilari har doim yolg‘on ayblovlar va tuhmatlarga duch keladilar. Payg'ambarimiz (sollallohu alayhi va sallam) ham "sehrgar", "yolg‘onchi" degan ayblovlarni eshitganlar. Bu esa haq yo‘lida bo‘lgan har bir insonning sinovdan o‘tishidir.
2. Insonlar ko‘pincha ota-bobolarining yo‘liga ergashib, haqni qabul qilishdan bosh tortadilar. Bu esa taqlidning (ko‘r-ko‘rona ergashishning) xatoligini ko‘rsatadi. Haqni qabul qilishda avvalgi urf-odatlar emas, balki dalil va hujjat asos bo‘lishi kerak.
3. Qur'onning ta'siri va go‘zalligi shunchalik kuchliki, uni inkor etganlar ham "sehr" deb atashga majbur bo‘lishgan. Bu esa Qur'onning mo''jizaviyligini va uning Alloh tomonidan nozil qilinganligini yana bir bor tasdiqlaydi.
4. Kofirlarning turli xil ayblovlari (yolg‘onchi, sehrgar, shoir deyishlari) ularning ojizligidan dalolat beradi. Ular haqni inkor etish uchun turli bahonalar qidiradilar, lekin hech qachon haqiqiy dalil keltira olmaydilar.
5. Musulmon kishi bu kabi ayblovlar va tuhmatlarga duch kelganda sabr qilishi va Allohga suyanishi kerak. Chunki haq yo‘lidagi har bir qiyinchilik insonning darajasini yuksaltiradi.