Саба сүрөсү — Аят 43

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• تُتْلَىٰ — окулат, айтылат.
• بَيِّنَاتٍ — ачык-айкын, эч кандай шек жок, далилдүү.
• يَصُدَّكُمْ — силерди тосот, бурат, кайтарат.
• إِفْكٌ — жалган, ойдон чыгарылган сөз.
• مُفْتَرًى — ойлоп табылган, өзүнөн кошуп айтылган жалган.
• سِحْرٌ مُّبِينٌ — ачык-айкын сыйкыр.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала каапырлардын акыйкатка болгон мамилесин баяндайт. Аларга Аллахтын аяттары ачык-айкын, эч кандай бүдөмүктүгү жок түрдө окулганда, алар акыйкатты кабыл алуунун ордуна, аны четке кагууга шашылышат. Алар пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламаттыгы болсун) карата: «Бул адам силерди ата-бабаларыңар сыйынып келген нерселерден — буттардан тосуп, буруп кетиүүнү гана каалап жүргөн адам» — деп айтышат. Ошентип, алар пайгамбардын чакырыгын акыйкатты издөө катары эмес, тескерисинче, ата-бабалардын жолун бузуу аракети катары түшүнүшөт.

Андан соң алар Куранга карата: «Бул Куран ойдон чыгарылган жалган гана, Мухаммад аны өзүнөн ойлоп таап, Аллахка таңуулап жатат» — деп айтышат. Ал эми каапырлар акыйкат — пайгамбар жана Куран — аларга келгенде: «Бул ачык-айкын сыйкырдан башка эч нерсе эмес» — деп айтышат. Алар Курандын адамдардын жүрөгүнө таасир эткен, адам менен аялынын, бала менен атасынын ортосун бөлгөн күчүн сыйкырга салыштырышат. Бирок бул алардын акыйкатты моюнга албай, ар кандай жалган жол менен аны четке кагуу аракети гана болчу.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

— Акыйкатты четке кагуу адамды адашууга алып барат: Каапырлар акыйкатты ачык көрүп турушуна карабастан, текебердик жана ата-бабалардын жолуна болгон ашыкча берилүү аларды акыйкатты кабыл алуудан тоскон. Бул бизге акыйкатты эч качан текебердик менен четке какпоого үндөйт.

— Куран — Аллахтын сөзү: Аятта каапырлардын Куранды «ойдон чыгарылган жалган» жана «сыйкыр» деп айткандары баяндалат. Бирок Курандын ачык-айкындыгы, анын илимий жана рухий тереңдиги анын Аллахтан экенин далилдейт. Бул бизге Курандын улуулугун терең түшүнүүгө жардам берет.

— Пайгамбардын чакырыгы — ата-бабалардын жолун бузуу эмес, акыйкатка чакыруу: Каапырлар пайгамбарды ата-бабалардын ибадаттарынан тосуп жатат деп айыпташкан. Бирок чындыгында пайгамбар аларды бутпарастыктан тазалап, жалгыз Аллахка ибадат кылууга чакырган. Бул бизге Исламдын чакырыгы — акыйкатка жана таза ыйманга чакыруу экенин түшүнүүгө жардам берет.

— Ислам — жүрөктөрдү бириктирүүчү дин: Каапырлар Куранды адамдардын ортосун бөлөт деп айыпташкан. Бирок чындыгында Ислам адамдарды жалгыз Аллахка ибадат кылууга, биримдикке жана боорукердикке чакырат. Бул бизге Исламдын адамзат үчүн канчалык пайдалуу экенин көрсөтөт.

— Акыйкатты издөө — ар бир адамдын милдети: Бул аят бизге акыйкатты издөөдө эч кандай тоскоолдукка карабай, аны кабыл алууга даяр болуубуз керектигин үйрөтөт. Ислам — акыйкаттын дини, ал эч качан жалганга негизделбейт.