صافات سۈرىسى — ئايەت 108

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• وَتَرَكْنَا : بىز قالدۇردۇق، ئىنسانلار ئارىسىدا داۋاملاشتۇرۇپ قالدۇردۇق.
• عَلَيْهِ : ئۇنىڭ ئۈستىگە، يەنى ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامغا.
• فِي الْآخِرِينَ : كېيىنكى ئەۋلادلار ئىچىدە، كېيىن كەلگەن ئۈممەتلەر ئارىسىدا.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت ئاللاھ تەئالانىڭ ئۆزىنىڭ سادىق بەندىسى ھەزرىتى ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامغا بەرگەن ئۇلۇغ مەرتىۋىسىنى ۋە شەرىپىنى بايان قىلىدۇ. ئاللاھ تەئالا ئۇنىڭغا شۇنداق بىر ئالاھىدە ئىززەت-ھۆرمەت ئاتا قىلدىكى، ئۇنىڭ نامى ۋە ياخشى ئەسلىمىسى پەقەت ئۇنىڭ زامانىسىدىلا ئەمەس، بەلكى ئۇنىڭدىن كېيىن كەلگەن بارلىق ئۈممەتلەرنىڭ ئارىسىدا، قىيامەتكىچە داۋاملىشىدىغان بولدى. ھەر قانداق دىن ۋە مىللەت ئىچىدە ئۇنىڭ نامى ھۆرمەت بىلەن تىلغا ئېلىنىدۇ، ئۇنىڭ تەۋھىد يولىدىكى جاسارىتى، سادىقلىقى ۋە ئاللاھقا بولغان مۇھەببىتى ئۈلگە قىلىنىدۇ. بۇ شەرىپ ئۇنىڭ ئاللاھ يولىدا كۆرسەتكەن سەمىمىيىتى، سىناقلارغا سەۋر-تاقىتى ۋە ھەقىقەتكە بولغان چىداملىق ئىرادىسىنىڭ مۇكاپاتى ئىدى. ئاللاھ تەئالا سادىق بەندىلىرىنى ھەرگىز ئۇنتۇپ قالمايدۇ، بەلكى ئۇلارنىڭ ياخشى ئەمەللىرىنى ئەۋلادتىن-ئەۋلادقا يەتكۈزۈپ، ئۇلارنىڭ نامىنى ئۆچمەس قىلىدۇ.

3) دەۋەت ۋە ئىبرەت:

ئەزىز قېرىنداشلار! بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئاللاھ يولىدا قىلىنغان ھەر قانداق ياخشى ئەمەل، ھەر قانداق سەمىمىي تىرىشچانلىق بىكار كەتمەيدۇ. ھەزرىتى ئىبراھىم ئەلەيھىسسالام ئۆزى ياشىغان دەۋردە نۇرغۇن قىيىنچىلىقلارغا دۇچ كەلگەن، ئوتقا ئاتىلغان، يۇرتىدىن ئايرىلغان، ھەتتا ئۆز ئوغلىنى قۇربانلىق قىلىشقا بۇيرۇلغان — ئەمما ئۇ ھەر قېتىم ئاللاھنىڭ بۇيرۇقىغا باش ئەگكەن. نەتىجىدە، ئاللاھ تەئالا ئۇنىڭ نامىنى قىيامەتكىچە ئۆچمەس قىلىپ، بارلىق ئۈممەتلەرنىڭ تىلىدا ھۆرمەت بىلەن يادلاشقا ناسىپ قىلدى. بۇ بىزگە شۇنى كۆرسىتىدۇكى، بىز ھەر قايسىمىز ئۆز ھاياتىمىزدا ئاللاھ يولىدا سەمىمىي بولساق، سەۋر قىلساق ۋە ھەقىقەتكە چىڭ ئېسىلساق، ئاللاھ بىزگىمۇ شۇنداق بەرەكەت ۋە ئىززەت ئاتا قىلىدۇ. كېلىڭلار، ھەزرىتى ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامنىڭ ئىزىنى ئەگىشىپ، ئاللاھقا بولغان ئىمانىمىزنى مۇستەھكەم قىلايلى، ياخشى ئەمەللەرنى كۆپ قىلايلى ۋە ئەۋلادلىرىمىزغا ياخشى ئىز قالدۇرايلى. ئاللاھ تەئالا بىزنى سادىق بەندىلىرىنىڭ قاتارىغا قوشقاي!