Saffat surəsi — Ayə 182

Söz izahı:

• الْحَمْدُ (əl-həmd): Həmd, tərif və şükür deməkdir. Yəni bütün növ təriflər, minnətdarlıqlar və şükürlər yalnız Allaha məxsusdur.
• رَبِّ (Rəbb): Rəbb, sahib, idarə edən, tərbiyə edən və qoruyub saxlayan deməkdir.
• الْعَالَمِينَ (əl-aləmin): Aləmlər, bütün məxluqat, bütün varlıqlar deməkdir. İnsanlar, cinlər, mələklər və bütün yaradılmışlar bu kəlməyə daxildir.

Ayənin təfsiri:

Bu mübarək ayə, Saffat surəsinin son ayəsidir və Allahın Öz peyğəmbərlərinə verdiyi qələbəni, düşmənlərinin məhv edilməsini və bütün hadisələrin sonunda haqqın zəfər çalmasını bəyan etdikdən sonra gəlir. Allah buyurur ki, bütün təriflər, bütün şükürlər və bütün minnətdarlıqlar yalnız Allaha məxsusdur. O, bütün aləmlərin Rəbbidir — yəni bütün varlıqları yaradan, onları tərbiyə edən, qidalandıran və idarə edən yeganə varlıqdır. Onun heç bir şəriki yoxdur.

Bu həmd yalnız dünyada deyil, axirətdə də Allaha məxsusdur. Çünki hər iki aləmdə tərifə layiq olan yalnız Odur. Möminlər dünyada Ona həmd edir, axirətdə isə cənnətdə Ona həmd edəcəklər.

Bu ayə bizə öyrədir ki, hər bir halda — sevincdə də, kədərdə də, bolluqda da, darlıqda da — Allaha həmd etmək lazımdır. Çünki hər şeyin arxasında Allahın hikməti və mərhəməti vardır. Peyğəmbərlərə qələbə verən, haqqı üzə çıxaran, batili məhv edən Odur. Buna görə də bu ayə, əslində, bütün Quranın xülasəsi olan "Əl-həmdü lilləhi Rəbbil-aləmin" kəlməsinin təkrarıdır — Fatihə surəsinin əvvəlində olduğu kimi, burada da son söz olaraq gəlir.

Ey insan! Gəl bu ayənin mənasını qəlbində yaşat. Hər gün, hər an Allahı həmd et. Çünki səni yaradan, sənə ruzi verən, səni hidayətə yönəldən Odur. Bütün aləmlərin Rəbbi olan Allaha həmd olsun! Onun rəhməti hər şeyi əhatə edir, Onun hikməti hər şeydən üstündür. Gəl bu ilahi dəvətə qulaq asaq və qəlbimizi həmd və şükürlə dolduraraq Ona yaxınlaşaq.