Sad surasi — Oyat 11

Kalimalarning maʼnolari:

• Jundun mā – bir guruh askarlar, lashkar.
• Humolika – o‘sha yerda, Makka yaqinida (Badrda).
• Mahzumun – mag‘lub bo‘lgan, yengilgan.
• Ahzob – to‘dalar, guruhlar; avvalgi payg‘ambarlarga qarshi birlashgan kofir jamoalar.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo Payg‘ambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi va sallam)ning dushmanlari haqida xabar bermoqda. Ular – Makka mushriklari va Islomga qarshi birlashgan boshqa guruhlar – aslida kuchsiz bir lashkardirlar. Ular o‘zlarini kuchli va g‘olib deb hisoblasalar-da, Allohning irodasi bilan tez orada mag‘lub bo‘ladilar. Ular avvalgi ummatlardagi kofir to‘dalarga o‘xshaydilar: Nuh qavmi, Od, qudratli Fir’avn, Samud, Lut qavmi va Shuayb alayhissalomning qavmi bo‘lmish “ayka” (daraxtzor) ahli – barchasi payg‘ambarlarni yolg‘onchi qilib, ularga qarshi birlashgan edilar. Ammo ularning barchasi oxir-oqibat mag‘lub bo‘ldi va Allohning azobiga duchor bo‘ldi. Xuddi shunday, Makka mushriklari ham Payg‘ambarimizga qarshi uyushtirgan hiyla-nayranglari bilan hech narsaga erisha olmaydilar. Ular Badr jangida va boshqa janglarda sharmandali mag‘lubiyatga uchraydilar. Bu oyat Payg‘ambarimiz (sollallohu alayhi va sallam)ga tasalli va ishonch bag‘ishlaydi: dushmanlarning ko‘pligi va kuch-qudrati sizni qo‘rqitmasin, chunki ular Allohning qudrati oldida ojizdirlar.

Foydalar:

• Alloh taolo o‘z payg‘ambarlarini doimo qo‘llab-quvvatlaydi va ularning dushmanlarini mag‘lub etadi. Bu mo‘minlarga ishonch va sabr bag‘ishlaydi.
• Kofirlarning birlashishi va uyushishi ularni Allohning azobidan qutqara olmaydi. Haqiqiy g‘alaba faqat Allohning yordami bilan bo‘ladi.
• Tarixdan saboq olish lozim: avvalgi ummatlarning o‘z payg‘ambarlariga qarshi chiqib halokatga uchrashi, har qanday davrda haqqa qarshi turganlarning oqibati yomon bo‘lishini ko‘rsatadi.
• Mo‘min kishi dushmanlarining ko‘pligidan qo‘rqmasligi, balki Allohga suyanib, o‘z vazifasini bajarishda davom etishi kerak.