Аз-Зумар сүрөсү — Аят 16

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• ظُلَلٌ — көптүк сандагы сөз, мааниси "көлөкөлөр", "калкалар", "каптаган катмарлар". Бул жерде тозок отунан пайда болгон каптаган катмарлар, буркөөлөр дегенди билдирет.
• يُخَوِّفُ — "коркутат", "эскертүү берет" деген мааниде.
• فَاتَّقُونِ — "Менден корккула", "Мага такыбаа кылгыла" дегенди билдирет. Такыбаа — буйруктарды аткарып, тыюу салынган нерселерден алыс болуу.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта тозоктогу каапырлардын абалын сүрөттөп берүүдө: алардын үстүнөн тозок отунан жана түтүнүнөн турган катмарлар, ал эми астынан да ошондой катмарлар болот. Башкача айтканда, алар төрт тараптан тең тозок азабы менен капталып, андан качууга эч мүмкүнчүлүк болбойт. Үстүндөгү от аларга көлөкө сыяктуу калка болуп, астындагы от да төшөк сыяктуу болот — баары от жана түтүн.

Аллах бул оор азапты эскертип, пенделерин коркутуп, аларды ойго келтирүүнү каалайт. Бул коркутуу адамдарды адашуудан сактап, туура жолго баштоо үчүн берилген ырайымдуу эскертүү. Андан соң Аллах өзүнүн пенделерине кайрылып: "Эй пенделерим, Менден корккула, буйруктарымды аткарып, тыюуларымдан алыс болуу менен такыбаа кылгыла" — деп буйруйт. Бул кайрылуу Аллахтын пенделерине болгон мээримин жана аларды тозоктон сактап калуу каалоосун билдирет.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар жана Исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Аллах Таала адамдарды тозок азабы менен эскертип, аларды коркутуу аркылуу жакшылыкка чакырат. Бул — Аллахтын пенделерине болгон чоң мээриминин белгиси, анткени Ал алардын тозокко түшүшүн каалабайт.
• "Эй пенделерим, Менден корккула" деген кайрылуу — Аллахтын бизди өзүнүн пенделери деп эркелетип, жакындык кылганын көрсөтөт. Бул биз үчүн чоң сыймык жана үмүт.
• Такыбаа — бактылуулуктун жана куткарылуунун жолу. Аллахтан коркуу адамды жамандыктан сактап, жакшылыкка жетелейт.
• Бул аят бизге дүйнө жашоосунун убактылуу экенин, ал эми акырет жашоосунун түбөлүктүү экенин эскертет. Ошондуктан ар бир адам өзүнүн иш-аракеттерин ойлонуп, акырет үчүн даярдык кылышы керек.
• Аллахтын эскертүүлөрү бизди коркутуу үчүн эмес, тескерисинче, бизди туура жолго салуу жана бактылуу кылуу үчүн берилген. Бул — Исламдын адамга болгон мээримдүү мамилесин көрсөтөт.