Аз-Зумар сүрөсү — Аят 18

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• يَسْتَمِعُونَ — угушат, кулак салып угушат.
• الْقَوْلَ — сөз, айтылган нерсе (бул жерде Аллахтын сөзү, б.а. Куран жана пайгамбардын сүннөтү).
• فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ — эң жакшысына ээрчишет, эң коозун, эң пайдалуусун аткарышат.
• هَدَاهُمُ اللَّهُ — Аллах аларды туура жолго багыттады, hidayat берди.
• أُولُو الْأَلْبَابِ — акыл-эси бүтүн, терең ой жүгүрткөн, саликалуу акыл ээлери.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала адамдардын эң жакшы сыпатын сүрөттөп берет. Алар — ар кандай сөздү, ар кандай пикирди жана ар кандай сунушту кулак салып угушат. Бирок алар жөн эле угуп калбастан, угулган нерселердин ичинен эң жакшысын, эң туурасын, эң пайдалуусун тандап алышат жана ошого ээрчишет. Алардын алдында жакшы менен жаман, туура менен туура эмес, пайдалуу менен зыяндуу айырмаланып турат. Алар акылсыздык менен карманган нерсеге эмес, далилдүү, акылга жана шариятка туура келген нерсеге гана ээрчишет.

Алар уга турган сөздөрдүн ичинен эң жакшысы — Аллахтын сөзү, б.а. Куран Керим. Андан кийин пайгамбардын (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) сүннөтү. Курандагы кечирүү, кечиримдүүлүк, сабыр кылуу, жакшылык менен жооп берүү сыяктуу эң жогорку адеп-ахлактык сапаттарды өздөрүнө үлгү кылышат.

Ушундай сыпаттарга ээ болгон адамдар — Аллах өзү туура жолго багыттаган, hidayat берген адамдар. Алар акыл-эси бүтүн, терең ой жүгүрткөн, нерселердин маңызын түшүнгөн, саликалуу акыл ээлери. Алар жөн эле көп нерсени билген адамдар эмес, билген нерсесин туура колдонгон, эң жакшысын тандай билген акылдуу адамдар.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Угуу жана талдоо маданияты: Ислам бизди жөн эле ээрчип кетүүгө эмес, угуп, ой жүгүртүп, эң жакшысын тандоого чакырат. Бул — акылдуулуктун, ойлонуунун белгиси.
• Эң жакшысын тандоо — бакыттын жолу: Ар кандай сөздүн ичинен эң жакшысын тандоо, эң туурасын аткаруу — адамды дүйнөдө да, акыретте да бакытка жеткирет. Куран дайыма эң жакшы адеп-ахлакка, эң туура жолго чакырат.
• Аллахтын hidayatы — чоң белек: Ким туура жолду издеп, эң жакшысын тандоого аракет кылса, Аллах ага hidayat берет. Бул — Аллахтын адамга болгон чоң мээрими жана жардамы.
• Акылдуулук — исламдын негизи: Ислам акылды, ой жүгүртүүнү, далилди урматтайт. Куранда «акыл ээлери» деп макталган адамдар — ойлонуп, туура тандоо кылган адамдар. Бул бизди да акылдуу, ойлонуучу, туура тандоо кылган адам болууга чакырат.
• Куран — эң жакшы сөз: Куран — адамзат үчүн эң жакшы, эң пайдалуу, эң туура сөз. Аны окуп, түшүнүп, ага ээрчүү — бул дүйнөдө да, акыретте да ийгиликке жетүүнүн жолу. Куранды окуган, түшүнгөн, ага ээрчкен адам — Аллах hidayat берген, акылы бүтүн адамдардын катарында болот.