Аз-Зумар сүрөсү — Аят 25

1. Аяттагы сөздөрдүн мааниси:

• كَذَّبَ — «жалганга чыгарды», «ырастабады».
• الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ — «алардан мурункулар», башкача айтканда, өткөн коомдор жана элдер.
• الْعَذَابُ — «азап», «жаза».
• مِنْ حَيْثُ لَا يَشْعُرُونَ — «алар ойлогон эмес жактан», «сезип-билбеген тараптан».

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) жана ага каршы чыккан адамдарга эскертүү берип жатат. Меккелик мушриктерден мурунку элдер да өз пайгамбарларын жалганга чыгарышкан. Алар пайгамбарлар алып келген чындыкты четке кагып, аларды шылдыңдап, каршы турган. Ошонун натыйжасында Аллахтын азабы аларга күтпөгөн жерден, эч ойлогон эмес тараптан келди. Алар азап келерин сезишкен жок, ага даярдык көрүшкөн жок, тобо кылып кайтууга да үлгүрүшкөн жок. Азап аларды капыстан каптады. Бул окуя өткөн элдердин тарыхында ачык көрүнүп турат: Аад, Самуд, Нухтун эли, Луттун эли жана башкалар. Алардын баары өз пайгамбарларын жалганга чыгарышкандыктан, дүйнөдө эле ар кандай азаптарга туш болушкан. Ал эми акыретте аларды мындан да оор, мындан да катуу азап күтүп турат. Эгерде бул мушриктер өткөн элдердин башына келген нерселердин себебин — такырга тартуу жана пайгамбарларды жалганга чыгаруу экенин билишсе, анда алар сөзсүз түрдө насаат алып, туура жолго түшүшмөк.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Аллах Таала адилеттүү. Ал эч кимди адилетсиз жазалабайт. Өткөн элдер өздөрүнүн кылган иштеринен улам гана жазага тартылган.
• Пайгамбарларды жалганга чыгаруу жана аларга каршы чыгуу — оор күнөө. Бул күнөө адамды дүйнөдө да, акыретте да зыянга учуратат.
• Аллахтын азабы кээде күтпөгөн жерден, эч ойлогон эмес тараптан келет. Ошондуктан адам дайыма Аллахтан коркуп, тобо кылып, Ага кайтууга шашылышы керек.
• Өткөн элдердин тарыхы — биз үчүн чоң сабак. Алардын башына келген нерселерден насаат алып, туура жолдо болушубуз зарыл.
• Ислам дини адамды акыл-эс менен ойлонууга, өткөн окуялардан сабак алууга чакырат. Бул дин — жакшылыкка, тынчтыкка жана туура жолго багыттоочу дин.
• Курандагы бул аят бизди Аллахтын азабынан коркууга, Анын буйруктарын аткарып, тыйгандарынан тыйылууга үндөйт. Ошону менен бирге Аллахтын ырайымынан да үмүт үзбөөгө чакырат, анткени тобо кылган адамды Аллах кечирет.