Nisa surəsi — Ayə 114

Kəlmələrin mənaları:

• Nəcva (نجوى): Gizli söhbət, pıçıltı ilə danışmaq, insanların öz aralarında xəlvətcə apardıqları söhbət.
• Məruf (معروف): Şəriətin gözəl saydığı, ağılın da bəyəndiyi hər bir yaxşı əməl, xeyirxah iş.
• İbtiğa (ابتغاء): İstəmək, axtarmaq, qəsd etmək.
• Mərzat (مرضات): Razılıq, məmnunluq, xoşhal olma.

Təfsir:

Bu mübarək ayədə Uca Allah bizə çox mühüm bir həqiqəti öyrədir: İnsanların öz aralarında apardıqları gizli söhbətlərin, xəlvəti danışıqların çoxunda heç bir xeyir yoxdur. Çünki bu cür pıçıltılı söhbətlər çox vaxt ya qeybət, ya hiylə, ya da insanlar arasında fitnə-fəsad törətmək məqsədi daşıyır. Lakin Allahın rəhməti genişdir və O, bu ümumi hökmdən bir neçə müstəsnanı bizə bildirir.

Həmin müstəsna hallar bunlardır: Birincisi, insanın başqalarını sədəqə verməyə, yoxsullara və ehtiyacı olanlara kömək etməyə təşviq etməsi. İkincisi, insanlar arasında yaxşılığı, gözəl əməlləri, şəriətin və ağılın bəyəndiyi bütün xeyirxah işləri təşviq etməsi. Üçüncüsü isə, insanlar arasında ixtilaf və düşmənçilik olduqda onları barışdırmaq, aralarında islah etmək, sülh və mehribanlıq yaratmaqdır.

Bu üç iş o qədər dəyərlidir ki, hətta gizli söhbət şəklində belə olsa, onlar xeyir və bərəkət mənbəyidir. Lakin burada ən vacib şərt odur ki, insan bütün bunları Allahın razılığını qazanmaq üçün etməlidir, yalnız öz şəxsi mənfəəti və ya riya üçün yox. Kim bu əməlləri sırf Allahın rizasını diləyərək edərsə, Uca Allah ona böyük və geniş bir mükafat verəcəyini vəd edir.

Bu ayə bizə öyrədir ki, hər bir sözümüz və əməlimiz dəyərlidir, əgər o, xeyir və islah gətirirsə. Bir insanın dilində olan yaxşı söz, bir yetimin göz yaşını silən sədəqə, iki düşmənin arasını islah edən bir vasitəçilik — bütün bunlar Allah yanında böyük əməllərdir. Gəlin, hər anımızı və hər sözümüzü bu mübarək ölçüyə uyğunlaşdıraq və Allahın rizasını qazanmağa çalışaq. Unutmayaq ki, Allahın vədi haqdır və O, xeyir işlər görənlərin mükafatını heç vaxt itirməz.