نساء سۈرىسى — ئايەت 123

1. ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• أَمَانِيّ: ئارزۇ-ئارمانلار، كۆڭۈلدىكى تىلەكلەر، يەنى ئىنساننىڭ ئەمەلىيەتسىز ئۈمىدلىرى.
• سُوءًا: يامانلىق، گۇناھ، يامان ئىش.
• يُجْزَ بِهِ: ئۇنىڭ جازاسىنى تارتىدۇ، جازاسىغا تارتىلىدۇ.
• وَلِيًّا: ياردەمچى، قوغدىغۇچى، ئىشلىرىنى ئۈستىگە ئالىدىغان دوست.
• نَصِيرًا: ياردەم بەرگۈچى، مەدەتكار.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى مۇسۇلمانلار! نىجاتلىق ۋە مۇۋەپپەقىيەت سىلەرنىڭ قۇرۇق ئارزۇ-ئارمانلىرىڭلار بىلەن ياكى ئەھلى كىتاب (يەھۇدى ۋە ناسارالار) نىڭ ئارزۇ-ئارمانلىرى بىلەن قولغا كەلمەيدۇ. بەلكى ئۇ پاك ئىمان ۋە ياخشى ئەمەللەر بىلەن قولغا كېلىدۇ. كىمكى بىرەر يامان ئىش قىلسا، ئۇنىڭ جازاسىنى چوقۇم تارتىدۇ. ئۇ كىشى ئاللاھتىن باشقا ئۆزىگە پايدا يەتكۈزىدىغان بىرەر دوست ياكى زىياننى دەپئى قىلىدىغان بىرەر ياردەمچى تاپالمايدۇ. بۇ ئايەت ئەھلى كىتاب بىلەن مۇسۇلمانلار ئارىسىدا بولغان مۇنازىرە مۇناسىۋىتى بىلەن نازىل بولغان. ئۇلار ھەر قايسىسى ئۆزىنىڭ ئاللاھقا ئەڭ يېقىن ئىكەنلىكىنى دەۋا قىلىشقاندا، ئاللاھ تائالا ھەقىقىي ئۆلچەمنى بايان قىلدى: ئۇ ئۆلچەم قۇرۇق دەۋا ۋە ئارزۇ ئەمەس، بەلكى ئەمەلدۇر. شۇڭا ھەر كىم ئۆز ئەمىلىگە قاراپ جازا-مۇكاپات ئالىدۇ.

1. ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• ئىسلام دىنى پەقەت قۇرۇق دەۋا ۋە ئارزۇغا تايانمايدۇ، بەلكى ئەمەلگە، ئىخلاسلىق ئىمانغا ۋە ياخشى ئىشلارغا ئاساسلىنىدۇ. بۇ ئىنساننى ھەقىقىي تىرىشچانلىققا ۋە ئەمەلىي ئىبادەتكە ئۈندەيدۇ.
• ئاللاھ تائالا ئادالەتلىك ۋە ھېكمەتلىك زاتتۇر. ھەر بىر يامان ئەمەلنىڭ جازاسى بار، ھەر بىر ياخشى ئەمەلنىڭ مۇكاپاتى بار. بۇ ئىنسانغا مەسئۇلىيەت ھېسسىنى بېغىشلايدۇ.
• ئىنسان ئۆزىنىڭ ئەمەلىگە مەسئۇل بولۇپ، ئاللاھتىن باشقا ھېچقانداق كۈچ ئۇنى قۇتقۇزالمايدۇ. بۇ ئىنساننى پەقەت ئاللاھقا يۆلەشكە، ئۇنىڭغا تەۋەككۈل قىلىشقا ئۈندەيدۇ.
• ئىسلام ئادالەت ۋە ھەقىقەت دىنىدۇر. ئۇ ئىنسانلارنى ئارزۇ-ھەۋەسكە ئەمەس، بەلكى ھەقىقەت ۋە ئەمەلگە چاقىرىدۇ. بۇ ئىسلامنىڭ ئەڭ ئالىي پرىنسىپلىرىدىن بىرىدۇر.
• ئايەت مۇسۇلمانلارنى ئۈمىدسىزلەندۈرمەيدۇ، بەلكى ئۇلارنى تېخىمۇ تىرىشچان بولۇشقا، گۇناھلاردىن ساقلىنىشقا ۋە ياخشى ئەمەللەرنى كۆپ قىلىشقا تەرغىب قىلىدۇ.