Nisa surəsi — Ayə 123

Ayələrin izahı:

• أَمَانِيِّكُمْ (əmaniyyikum): arzularınız, boş istəkləriniz, ürəkdən keçən diləklər.
• أَهْلَ الْكِتَابِ (əhləl-kitab): kitab əhli — yəhudilər və xristianlar.
• سُوءًا (süəən): pis əməl, günah.
• يُجْزَ بِهِ (yüczə bihi): onun əvəzi veriləcək, cəzasını alacaq.
• وَلِيًّا (vəliyyən): dost, himayəçi, işini öhdəsinə götürən.
• نَصِيرًا (nəsirən): kömək edən, yardımçı.

Ayənin təfsiri:

Bu ayə insanların xilas və uğur barədə boş arzularına cavab olaraq nazil olmuşdur. Nə sizin, ey müsəlmanlar, nə də kitab əhlinin — yəhudi və xristianların — yalnız arzu və diləkləri ilə nicat tapmaq mümkün deyil. Kim kimdən üstün olduğunu iddia edirsə, bilsin ki, Allah yanında üstünlük nəsilə, nə kitaba, nə də boş iddialara görə deyil, yalnız səmimi iman və yaxşı əmələ görədir.

Hər kəs — kim olursa olsun — bir pislik edərsə, onun əvəzini alacaq. Bu, həm dünyada başına gələn çətinliklər, xəstəliklər və bəlalarla, həm də axirətdə əzabla ola bilər. O kəs Allahdan başqa özünə nə bir himayəçi, nə də bir köməkçi tapa bilər. Heç kim onu Allahın əzabından qurtara bilməz.

Bu ayə bizə çox mühüm bir dərs verir: xilas yalnız arzu ilə deyil, əməllədir. İnsan "mən müsəlmanam", "mən yaxşıyam" deməklə deyil, əməlləri ilə bunu sübut etməlidir. Bu, həm də Allahın ədalətinin təzahürüdür — heç bir pis əməl cəzasız qalmayacaq. Lakin bu, ümidimizi kəsmək demək deyil. Əksinə, bu ayə bizi yaxşı əməllərə təşviq edir, günahlardan çəkindirir və Allahın rəhmətinə sığınmağa çağırır.

Unutmaq lazım deyil ki, Allahın rəhməti genişdir. Mömin bir insan günah işlədərsə, dünyada başına gələn çətinliklər onun günahına kəffarə ola bilər. Peyğəmbərimiz (sallallahu aleyhi və səlləm) buyurmuşdur ki, möminə elə bir xəstəlik, qəm, kədər və ya narahatlıq üz verər ki, hətta ayağına batdığı tikan belə onun günahlarına kəffarə olar. Bu isə Allahın lütfünün və mərhəmətinin böyüklüyünü göstərir.

Bu ayə həmçinin bizə öyrədir ki, kimliyimizə, mənsubiyyətimizə arxalanıb boş arzularla yaşamayaq. Əksinə, hər gün özümüzü hesaba çəkək, yaxşı əməllər etməyə çalışaq və Allahın rəhmətinə sığınaq. Çünki xilas yalnız səmimi iman və saleh əməllə mümkündür. "Nə əkərsən, onu biçərsən" — bu, həyatın dəyişməz qanunudur. Gəlin yaxşı əkək ki, yaxşı biçək.