نساء سۈرىسى — ئايەت 15

1) ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• اللَّاتِي: ئۇلار (ئاياللار توغرىسىدا).
• الْفَاحِشَةَ: زىنا ۋە شەرمەندىلىك قىلىش.
• فَاسْتَشْهِدُوا: گۇۋاھلىق تەلەپ قىلىڭلار.
• أَرْبَعَةً مِّنكُمْ: ئاراڭلاردىن تۆت ئادالەتلىك مۇسۇلمان ئەر.
• فَأَمْسِكُوهُنَّ: ئۇلارنى تۇتۇپ تۇرۇڭلار، يەنى قاماپ قويۇڭلار.
• يَتَوَفَّاهُنَّ الْمَوْتُ: ئۇلارنى ئۆلۈم ئالغۇچە.
• سَبِيلًا: يول، چىقىش يولى.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئىسلام ئۈممىتىدىكى ئاياللاردىن كىمكى زىنا قىلىش ئارقىلىق شەرمەندىلىككە قول سالسا، ئۇلارنىڭ جىنايىتىنى ئىسپاتلاش ئۈچۈن ئاراڭلاردىن تۆت ئادالەتلىك مۇسۇلمان ئەرنى گۇۋاھچى قىلىپ كەلتۈرۈڭلار. ئەگەر ئۇلار بۇ جىنايەت توغرىسىدا گۇۋاھلىق بەرسە، ئۇ ئاياللارنى ئۆيلىرىدە قاماپ قويۇڭلار، تاكى ئۆلۈم ئۇلارنى ئالغۇچە ياكى ئاللاھ ئۇلارغا قاماقتىن باشقا بىر چىقىش يولىنى پەيدا قىلغۇچە. بۇ ھۆكۈم ئىسلامنىڭ ئەڭ ئاۋۋالقى مەزگىلىدە ئەمەلگە ئاشۇرۇلغان بولۇپ، كېيىن ئاللاھ تائالا ئۇلارغا ئۆزى بەلگىلىگەن يولنى پەيدا قىلدى: يەنى تۇرمۇش قۇرۇپ باقمىغان زىناكار ئايالغا يۈز دەررە ئۇرۇش ۋە بىر يىل سۈرگۈن قىلىش، ئەرلىك ئايالغا بولسا تاش بىلەن ئېتىپ ئۆلتۈرۈش جازاسى بېكىتىلدى.

3) بۇ ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• ئىسلام دىنى جەمئىيەتتە ئەخلاقسىزلىق ۋە بۇزۇقچىلىقنىڭ تارقىلىشىنى قەتئىي چەكلەيدۇ، بۇ ئارقىلىق جەمئىيەتنىڭ پاكىزلىقى ۋە ئىززەت-ھۆرمىتى قوغدىلىدۇ.
• ئىسلامدا گۇناھ ۋە جىنايەتلەرنى ئىسپاتلاش ئۈچۈن ئادالەتلىك گۇۋاھچىلارنىڭ بولۇشى شەرت قىلىنغان، بۇ ئادالەت ۋە ھەققانىيەتنىڭ مۇھىملىقىنى كۆرسىتىدۇ.
• ئاللاھ تائالا ھەر بىر مەسىلىگە ئەڭ ياخشى ھەل قىلىش چارىسىنى بېرىدۇ، ئىنسانلارنىڭ ئەقلى چەكلىك بولسىمۇ، ئاللاھنىڭ ھۆكۈمى مۇكەممەلدۇر.
• ئىسلام دىنى ئىنسانلارنىڭ تەۋبە قىلىشى ۋە ياخشى يولغا قايتىشى ئۈچۈن پۇرسەت بېرىدۇ، شۇڭا ئۇلارنى ئۈمىدسىزلەندۈرمەي، ئاللاھنىڭ رەھمىتىگە ئېرىشىشكە تەرغىب قىلىدۇ.
• بۇ ئايەت ئىسلامنىڭ ئاياللارنى ھۆرمەتلەش ۋە قوغداشقا ئەھمىيەت بېرىدىغانلىقىنى، شۇنداقلا جەمئىيەتتە ئەخلاق ۋە ئىززەت-ھۆرمەتنى ساقلاشنىڭ مۇھىملىقىنى ئوتتۇرىغا قويىدۇ.