Ан-Ниса сүрөсү — Аят 15

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• اللَّاتِي: (ал-лаати) — аялдарды билдирген “алар” деген маанидеги сөз.
• الْفَاحِشَةَ: (ал-фаахиша) — бул жерде зына (никесиз жыныстык катнаш) дегенди билдирет.
• فَاسْتَشْهِدُوا: (фасташхидуу) — күбөлүккө чакыргыла, күбө кылгыла деген мааниде.
• أَرْبَعَةً مِّنكُمْ: (арбаатан минкум) — силерден төрт киши, башкача айтканда мусулмандардан төрт адилеттүү эркек.
• فَأَمْسِكُوهُنَّ: (фа амсикухунна) — аларды кармагыла, байкап кармагыла, үйлөрдө кармап тургузгула деген мааниде.
• يَتَوَفَّاهُنَّ الْمَوْتُ: (ятаваффаахунна ал-мавту) — өлүм алардын жанын алат, өлүм келет деген мааниде.
• سَبِيلًا: (сабиилан) — жол, чыгуу жолу, куткаруу жолу деген мааниде.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Эй ыймандуулар, силердин аялдарыңардан кимдир бирөө зына сыяктуу бузуку ишке барса, ага каршы төрт мусулман эркектен адилеттүү күбөлөрдү чакыргыла. Эгер алар анын зына кылганына күбөлүк беришсе, анда ошол аялдарды өлүм келгенге чейин же Аллах аларга башка жол көрсөткөнгө чейин үйлөрдө кармап тургузгула. Бул — ошол мезгилдеги убактылуу жаза болгон. Кийин Аллах аларга үйлөрдө кармалуудан башка жолду белгиледи: никесиз (бойдок) зына кылган аялга жүз камчы уруу жана бир жыл жер которуу, ал эми никелүү (турмуштагы) аялга таш бараңга алуу жазасы белгиленди. Ошентип, бул аяттагы “же Аллах аларга бир жол көрсөтөт” деген бөлүгү кийинки шарияттык жазалар менен ишке ашты.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Ислам коомду таза кармоого, бузукулуктун таралышын токтотууга чоң маани берет. Бул аят адеп-ахлактык тазалыктын канчалык маанилүү экенин көрсөтөт.
• Күбөлүк берүүдө адилеттүүлүк жана тактык талап кылынат. Бул исламдын акыйкаттыкка жана адилеттикке негизделген дини экенин билдирет.
• Аллах тарабынан белгиленген жазалар акырындык менен, даанышмандык менен киргизилген. Бул исламдын адамдарды түзөтүүгө, коомду оңдоого багытталгандыгын көрсөтөт.
• Аяттагы “Аллах аларга бир жол көрсөтөт” деген сүйлөм Аллахтын ырайымынын жана кечириминин кенендигин билдирет. Аллах тообо кылгандарга жол ачат.
• Ислам аялдарды коргоого, алардын укуктарын сактоого да чоң көңүл бурат. Бул аят аялдарга карата адилет мамилени жана коомдук жоопкерчиликти үйрөтөт.
• Ошондуктан, бул аят бизди таза жашоого, адилеттүүлүккө, Аллахтын буйруктарын сыйлоого жана коомдук жоопкерчиликти сезингө чакырат. Ислам — бул адамды жакшылыкка багыттаган, коомду таза кармоону көздөгөн ыйык дин.