نساء سۈرىسى — ئايەت 16

1) مەنىسى چۈشەندۈرۈشكە تېگىشلىك سۆزلەر:

• وَاللَّذَانِ: ئىككى كىشى، يەنى بىر ئەر ۋە بىر ئايال.
• يَأْتِيَانِهَا: ئۇلار شۇ قەبىھ ئىشنى (زىنانى) قىلىدۇ.
• فَآذُوهُمَا: ئۇلارنى ئازارلاڭلار، يەنى تىل بىلەن ئەيىبلەش، ئۇرۇش ۋە جازالاش ئارقىلىق.
• تَابَا: ئۇلار تەۋبە قىلدى، يەنى قىلغان گۇناھىدىن قايتتى.
• أَصْلَحَا: ئۇلار ئەمەلىنى تۈزەتتى، يەنى ياخشى ئەمەللەر قىلدى.
• فَأَعْرِضُوا عَنْهُمَا: ئۇلارنى ئازارلاشتىن ۋاز كېچىڭلار.
• تَوَّابًا: تەۋبىلەرنى كۆپ قوبۇل قىلغۇچى.
• رَّحِيمًا: ناھايىتى مېھرىبان.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى مۇئمىنلەر! سىلەردىن كىمكى زىنا قاتارلىق قەبىھ ئىشنى قىلىدىكەن، ئۇلارنى تىل بىلەن ئەيىبلەش، ئۇرۇش ۋە جازالاش ئارقىلىق ئازارلاڭلار. ئەگەر ئۇلار قىلغان گۇناھىدىن تەۋبە قىلىپ، ئەمەلىنى تۈزەتكەن بولسا، ئۇلارنى ئازارلاشتىن ۋاز كېچىڭلار. شۈبھىسىزكى، ئاللاھ تەۋبە قىلغان بەندىلىرىنىڭ تەۋبىسىنى قوبۇل قىلغۇچىدۇر، ئۇلارغا ناھايىتى مېھرىباندۇر.

بۇ ھۆكۈم ئىسلامنىڭ ئەۋۋەلگى مەزگىلىدە ئىدى. ئەر-ئايال زىنا قىلغاندا، ئۇلارنى ئەيىبلەش ۋە ئازارلاش بىلەن جازالىنىدۇ. ئاياللار ئۆيگە قاپسىلىپ، ئۆلگۈچە شۇ يەردە تۇتۇلىدۇ. ئەرلەر بولسا ئەيىبلەش ۋە ئازارلاش ئارقىلىق جازالىنىدۇ. كېيىنچە بۇ ھۆكۈم ئەمەلدىن قالدۇرۇلۇپ، ئاللاھ ۋە پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام تەرىپىدىن ئېنىق جازا ھۆكۈملىرى چىقىرىلدى. يەنى ئۆيلەنگەن ۋە ئەقىللىق، بالاغەتكە يەتكەن ئەر-ئايال زىنا قىلسا، تاش بىلەن ئۆلتۈرۈلىدۇ (رەجم قىلىنىدۇ). ئۆيلەنمىگەنلەر بولسا يۈز دەررە ئۇرۇش ۋە بىر يىل سۈرگۈن قىلىش بىلەن جازالىنىدۇ. شۈبھىسىزكى، ئاللاھ تەۋبە قىلغان بەندىلىرىنىڭ تەۋبىسىنى قوبۇل قىلغۇچى ۋە ئۇلارغا مېھرىبان بولغۇچىدۇر.

3) بۇ ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• ئىسلام دىنى گۇناھقا چۆكمەككە قارشى تۇرۇپ، جەمئىيەتنى پاك ۋە ئىززەتلىك تۇتۇشنى تەلەپ قىلىدۇ.
• ئاللاھ تەۋبىنى قوبۇل قىلىدىغان ۋە مېھرىبان زاتتۇر. ھەر قانداق گۇناھىدىن تەۋبە قىلغان كىشىنى ئاللاھ كەچۈرىدۇ.
• تەۋبە قىلىش ۋە ئەمەلنى تۈزىتىش ئىنساننىڭ جازادىن قۇتۇلۇشىغا ۋە ئاللاھنىڭ رەھمىتىگە ئېرىشىشىگە سەۋەب بولىدۇ.
• ئىسلام شەرىئىتى ئىنسانلارنىڭ ئەھۋالىغا قاراپ باسقۇچمۇ-باسقۇچ ھۆكۈملەرنى چىقىرىدۇ، بۇ ئاللاھنىڭ بەندىلىرىگە بولغان مېھرىبانلىقىنى ۋە ھېكمىتىنى كۆرسىتىدۇ.
• بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، گۇناھقا چۆكمەكتىن ساقلىنىش ۋە تەۋبە قىلىش ئارقىلىق ئاللاھنىڭ رەھمىتىگە ئېرىشىش ھەر بىر مۇسۇلماننىڭ ئارزۇسى بولۇشى كېرەك.