Sura An-Nisa — Werset 176

Znaczenie wybranych słów:

• Kalala (الكَلَالَة): Osoba zmarła, która nie pozostawiła po sobie ani ojca, ani dziecka (syna lub córki). Jest to termin prawno-dziedziczny oznaczający krewnego ze strony bocznej (rodzeństwo), który dziedziczy w takiej sytuacji.
• Yastaftunaka (يَسْتَفْتُونَكَ): Pytają cię o fatwę, czyli o religijne orzeczenie prawne.
• Halaka (هَلَكَ): Umarł, zmarł.
• Walad (وَلَد): Dziecko – w tym kontekście oznacza syna lub córkę, których obecność całkowicie lub częściowo wyklucza dziedziczenie rodzeństwa.
• Ukht (أُخْت): Siostra – tu: siostra rodzona (z tego samego ojca i matki) lub siostra ze strony ojca (przyrodnia siostra od ojca).

Tłumaczenie i wyjaśnienie wersetu:

Ludzie pytają ciebie, o Proroku, o zasady dziedziczenia w przypadku osoby zmarłej, która nie pozostawiła po sobie ani ojca, ani dziecka – czyli o przypadek zwany *kalala*. Odpowiedz im: to Allah sam wyjaśnia wam tę kwestię w Swojej Księdze. Jeśli umrze mężczyzna, który nie ma ani ojca, ani dziecka, a pozostawi po sobie siostrę rodzoną lub siostrę ze strony ojca, to siostra ta otrzymuje połowę tego, co on pozostawił – jako wyznaczony udział. Natomiast jeśli to siostra umrze, nie pozostawiając ani ojca, ani dziecka, wówczas jej brat (rodzony lub ze strony ojca) dziedziczy cały jej majątek – jako spadkobierca z tytułu pokrewieństwa, gdy nie ma innych spadkobierców o wyznaczonych udziałach. Jeśli zmarły pozostawił dwie lub więcej sióstr (rodzonych lub ze strony ojca), to otrzymują one łącznie dwie trzecie pozostawionego majątku. Jeśli natomiast wśród spadkobierców są zarówno bracia, jak i siostry, wtedy mężczyzna otrzymuje udział równy udziałowi dwóch kobiet – czyli brat dziedziczy dwa razy więcej niż siostra. Allah wyjaśnia wam te zasady, abyście nie zbłądzili w sprawach dziedziczenia i nie popełniali błędów w podziale majątku. Allah ma pełną wiedzę o każdej rzeczy i nic nie jest przed Nim ukryte – On zna wszystkie wasze sprawy, zarówno doczesne, jak i ostateczne.

Korzyści i nauki płynące z wersetu:

1. Doskonałość i sprawiedliwość prawa islamskiego: Ten werset ukazuje, jak precyzyjnie i sprawiedliwie islam reguluje kwestie dziedziczenia, chroniąc prawa każdego członka rodziny – zarówno kobiet, jak i mężczyzn. To dowód na to, że prawo islamskie pochodzi od Allaha, który zna najlepiej interesy Swoich stworzeń.
2. Ochrona praw kobiet: Islam przyznaje kobietom wyraźne i gwarantowane udziały w spadku, w czasach gdy wiele innych systemów prawnych pozbawiało je tych praw lub traktowało je niesprawiedliwie. To podkreśla szlachetność i godność, jaką islam obdarza kobiety.
3. Łatwość i jasność religii: Allah nie pozostawił muzułmanów bez wskazówek w tak ważnych sprawach jak dziedziczenie. Wyjaśnił zasady w sposób jasny i szczegółowy, aby ludzie nie popadali w spory i konflikty po śmierci bliskich. To wyraz miłosierdzia Allaha wobec Jego sług.
4. Zachęta do jedności i zgody: Znajomość zasad dziedziczenia zapobiega waśniom rodzinnym i podziałom, które często pojawiają się przy podziale majątku. Przestrzeganie tych zasad buduje harmonię i wzajemny szacunek w rodzinie.
5. Świadomość, że Allah jest wszechwiedzący: Werset kończy się przypomnieniem, że Allah wie o wszystkim. To skłania wierzącego do pokory i ufności w mądrość Bożych praw, nawet jeśli nie zawsze w pełni rozumie ich szczegóły. Uczy nas, że islam jest religią opartą na wiedzy i mądrości, a nie na przypadkowych ludzkich opiniach.