Sure Nisâ — Ayet 58

Kelime Anlamları:

• El-Emânât (الأمانات): Emanetler, korunması ve sahibine teslim edilmesi gereken her türlü hak, mal, sır ve görev.
• Ehlihâ (أهلها): Sahipleri, hak sahipleri.
• Hakemtüm (حكمتم): Hüküm verdiniz, karar verdiniz.
• Adl (العدل): Adalet, doğruluk, hakkaniyet, zulümden ve haksızlıktan uzak olmak.
• Ni'imma (نِعِمّا): Ne güzel, ne iyi (bir şeydir).

Tefsir:

Bu mübarek ayet-i kerime, Yüce Allah'ın kullarına verdiği en önemli iki ilahi emri içermektedir. Allah Teâlâ, bizlere hitap ederek şöyle buyurmaktadır: "Şüphesiz Allah size, emanetleri mutlaka ehline (sahiplerine) vermenizi emreder."

Emanet, sadece mal ve eşya değildir. Emanet; namaz, oruç, zekât gibi ibadetler, insanlara ait sırlar, korunması gereken canlar, mallar, ırzlar, devlet ve kamu görevleri, ilim, söz ve hatta verilen her türlü sözdür. Müslüman, kendisine tevdi edilen her emaneti, sahibine eksiksiz ve kusursuz bir şekilde ulaştırmakla yükümlüdür. Bu, imanın ve güzel ahlakın en önemli göstergelerindendir.

Ayetin ikinci bölümünde ise Allah Teâlâ şöyle buyurmaktadır: "Ve insanlar arasında hüküm verdiğiniz zaman adaletle hükmetmenizi emreder." Bu emir, yöneticilerden hakimlere, aile reislerinden herhangi bir anlaşmazlıkta arabuluculuk yapan kişilere kadar toplumun tüm katmanlarını kapsar. Adalet, haksızlık yapmamak, taraf tutmamak, zengin-fakir, akraba-yabancı, dost-düşman ayrımı gözetmeksizin herkese hakkını vermektir. Adalet, toplumların huzurunun ve devletin bekasının temelidir.

Allah Teâlâ bu iki büyük emri verdikten sonra, "Şüphesiz Allah, size öğüt verdiği bu şey ne güzeldir!" buyurarak bu emirlerin ne kadar değerli ve hayırlı olduğunu vurgulamaktadır. Bu, Allah'ın kullarına olan merhametinin ve şefkatinin bir göstergesidir. Zira bu emirler, hem bireyin hem de toplumun dünya ve ahiret mutluluğunu sağlayan en önemli ilkelerdir.

Ayet-i kerime, "Şüphesiz Allah, her şeyi işitendir, her şeyi görendir." buyurarak son bulmaktadır. Bu ifade, Allah'ın hiçbir sözümüzün ve hiçbir davranışımızın farkında olmadığını düşünmememiz gerektiğini hatırlatır. O, emanete ihanet edenleri de işitir ve görür; adaletle hükmedenleri de işitir ve görür. Bu bilinç, mümini her an doğru ve dürüst olmaya sevk eder.

Sevgili kardeşlerim! Bu ayet, bize İslam'ın özünü özetlemektedir: Güvenilir olmak ve adaletli davranmak. Bu iki vasıf, bir Müslümanın kimliğinin ayrılmaz parçalarıdır. Emanete riayet eden ve adaletle hükmeden bir toplumda huzur, güven ve bereket hâkim olur. Allah'ın bu emirlerine sımsıkı sarılalım, O'nun rızasını kazanmaya çalışalım. Unutmayalım ki Allah, sözlerimizi işitmekte ve tüm yaptıklarımızı görmektedir. Bu şuurla hareket edenler, dünyada da ahirette de kurtuluşa erenlerdir.