ซูเราะฮฺ อัน-นิซาอ์ — อายะฮฺ 8

คำอธิบายความหมายคำศัพท์:

• อัลกิสมะฮ์ หมายถึง การแบ่งมรดก
• อูลุลกุรบา หมายถึง ญาติผู้ใกล้ชิดของผู้ตายที่ไม่มีสิทธิได้รับมรดก
• อัลยะตามา หมายถึง เด็กกำพร้าที่บิดาเสียชีวิต
• อัลมะซากีน หมายถึง ผู้ยากจนขัดสน
• ฟัรซุกูฮุม หมายถึง จงให้พวกเขา (จากทรัพย์สินนั้น)
• เกาลัมมะอ์รูฟ หมายถึง คำพูดที่ดีงาม เหมาะสม ไม่หยาบคาย

การตีความหมายของอายะฮ์:

เมื่อมีญาติผู้ใกล้ชิดของผู้ตายที่ไม่มีสิทธิได้รับมรดก หรือเด็กกำพร้า หรือผู้ยากจน มาร่วมอยู่ในสถานที่แบ่งมรดก พวกเขาเหล่านั้นอาจรู้สึกน้อยเนื้อต่ำใจหรือหวังว่าจะได้อะไรจากทรัพย์สินนั้นบ้าง ดังนั้น อัลลอฮ์จึงทรงสั่งสอนให้ผู้มีสิทธิได้รับมรดกมอบบางส่วนจากทรัพย์สินนั้นให้แก่พวกเขาก่อนที่จะทำการแบ่งมรดก โดยให้เป็นไปตามความสมัครใจและความสามารถ ไม่ใช่ในฐานะสิทธิที่บังคับ แต่เป็นน้ำใจและความเอื้อเฟื้อ และจงกล่าวแก่พวกเขาด้วยถ้อยคำที่อ่อนหวาน ไพเราะ ให้เกียรติ ไม่ทำให้พวกเขารู้สึกเจ็บปวดหรืออับอาย เช่น การกล่าวขออภัยที่ไม่สามารถให้ได้มากกว่านี้ หรือกล่าวคำอวยพรที่ดีแก่พวกเขา

ทั้งนี้ บทบัญญัตินี้เป็นสิ่งที่ส่งเสริมให้ทำ (มุสตะฮับบ์) ไม่ใช่ข้อบังคับ และมีนักวิชาการบางท่านกล่าวว่าบทบัญญัตินี้ถูกยกเลิก (มันซูค) ด้วยอายะฮ์ว่าด้วยสิทธิของทายาทผู้มีสิทธิได้รับมรดก อย่างไรก็ตาม การมีน้ำใจต่อญาติที่ไม่มีสิทธิได้รับมรดกและผู้ยากไร้ยังคงเป็นสิ่งที่พึงกระทำโดยทั่วไป

บทเรียนและคุณธรรมที่ได้รับ:

1. ความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่และความเห็นอกเห็นใจ – อิสลามสอนให้ผู้ที่มีความพร้อมแบ่งปันแก่ผู้ที่ด้อยโอกาส แม้พวกเขาจะไม่มีสิทธิได้รับมรดกตามกฎหมาย แต่การให้บางส่วนจากทรัพย์สินเป็นการแสดงออกถึงความเมตตาที่อัลลอฮ์ทรงปลูกฝังในหัวใจของผู้ศรัทธา
2. การให้เกียรติและรักษาน้ำใจของผู้อื่น – การกล่าวคำพูดที่ดีงามต่อผู้ที่มาร่วมงานโดยไม่ได้อะไรนั้นเป็นสิ่งที่อิสลามให้ความสำคัญอย่างยิ่ง เพราะคำพูดที่ไพเราะสามารถเยียวยาจิตใจได้ดียิ่งกว่าทรัพย์สินบางครั้ง
3. ความสัมพันธ์ในครอบครัวและสังคม – อายะฮ์นี้สะท้อนให้เห็นว่าอิสลามให้ความสำคัญกับการรักษาความสัมพันธ์อันดีในครอบครัวและสังคม แม้ในยามที่มีการแบ่งทรัพย์สินมรดก ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่อาจเกิดความขัดแย้งได้ ก็ยังทรงสอนให้มีน้ำใจต่อกัน
4. ความบริสุทธิ์ใจในการทำความดี – การให้ในที่นี้เป็นไปโดยสมัครใจ ไม่มีการบังคับ ซึ่งสอนให้มุสลิมทำความดีด้วยความเต็มใจและหวังผลตอบแทนจากอัลลอฮ์เท่านั้น มิใช่เพื่อการโอ้อวดหรือเรียกร้องสิ่งตอบแทน
5. ความเมตตาต่อเด็กกำพร้าและผู้ยากไร้ – การที่อัลลอฮ์ทรงกล่าวถึงเด็กกำพร้าและผู้ยากไร้โดยเฉพาะในบริบทของการแบ่งมรดก แสดงให้เห็นถึงความห่วงใยของอิสลามต่อกลุ่มคนที่อ่อนแอในสังคม และเป็นการปลูกฝังจิตสำนึกให้ผู้ศรัทธาไม่ละเลยพวกเขาแม้ในยามที่ตนเองกำลังได้รับผลประโยชน์