ซูเราะฮฺ อัน-นิซาอ์ — อายะฮฺ 7

คำอธิบายคำศัพท์สำคัญในโองการ

• نَصِيبٌ (นะซีบุน) หมายถึง ส่วนแบ่งหรือสิทธิที่ได้กำหนดไว้
• تَرَكَ (ตะรอกะ) หมายถึง สิ่งที่ผู้ตายทิ้งไว้ (มรดก)
• الْوَالِدَانِ (อัลวาลิดาน) หมายถึง พ่อและแม่
• الْأَقْرَبُونَ (อัลอักเราะบูน) หมายถึง ญาติที่ใกล้ชิด
• مَفْرُوضًا (มัฟรูฎ็อน) หมายถึง ถูกกำหนดไว้แล้วอย่างชัดเจนเป็นข้อบังคับ

การตีความโองการ

โองการนี้ได้ประกาศหลักการสำคัญที่สุดประการหนึ่งในเรื่องมรดกของอิสลาม นั่นคือ การให้สิทธิแก่ทั้งชายและหญิงในการได้รับมรดกจากบิดามารดาและญาติที่ใกล้ชิด โดยไม่มีการเลือกปฏิบัติทางเพศ ซึ่งแตกต่างจากธรรมเนียมปฏิบัติในยุคญาฮิลิยะฮ์ (ยุคก่อนอิสลาม) ที่ชาวอาหรับมักจะไม่ให้มรดกแก่ผู้หญิงและเด็กเล็ก โดยถือว่ามีเพียงผู้ชายที่สามารถต่อสู้และปกป้องเผ่าเท่านั้นที่มีสิทธิได้รับมรดก

อัลลอฮ์ทรงตรัสว่า สำหรับผู้ชาย (ไม่ว่าจะเป็นเด็กหรือผู้ใหญ่) มีส่วนแบ่งที่ถูกกำหนดไว้แล้วจากสิ่งที่บิดามารดาและญาติใกล้ชิดทิ้งไว้ และสำหรับผู้หญิงก็มีส่วนแบ่งเช่นเดียวกันจากสิ่งที่บิดามารดาและญาติใกล้ชิดทิ้งไว้ ไม่ว่ามรดกนั้นจะน้อยหรือมากก็ตาม ส่วนแบ่งนี้เป็นสิทธิที่ถูกกำหนดไว้อย่างชัดเจนและเป็นข้อบังคับจากอัลลอฮ์ มิใช่เป็นการให้โดยความสมัครใจของใครคนใดคนหนึ่ง

โองการนี้จึงเป็นการยืนยันสิทธิของสตรีในการรับมรดกเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ของคาบสมุทรอาหรับ และเป็นการยกระดับสถานภาพของสตรีให้มีความเท่าเทียมในสิทธิทางทรัพย์สิน โดยรายละเอียดของส่วนแบ่งที่แน่นอนจะถูกอธิบายในโองการต่อ ๆ ไป

บทเรียนและคุณค่าที่ได้รับจากโองการ

1. ความยุติธรรมของอิสลาม: โองการนี้แสดงให้เห็นว่าอิสลามให้ความสำคัญกับความยุติธรรมอย่างยิ่ง แม้แต่ในเรื่องการแบ่งมรดก ซึ่งเป็นเรื่องที่ละเอียดอ่อนและเกี่ยวข้องกับความรู้สึกของผู้คน อิสลามได้วางหลักการที่ชัดเจนเพื่อปกป้องสิทธิของทุกฝ่าย โดยเฉพาะผู้ที่อ่อนแอในสังคมอย่างผู้หญิงและเด็ก
2. การยกย่องศักดิ์ศรีของสตรี: การที่อัลลอฮ์ทรงกำหนดสิทธิในการรับมรดกแก่สตรีโดยตรงในโองการนี้ ถือเป็นการประกาศศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ของสตรีอย่างเท่าเทียมกับบุรุษ ซึ่งเป็นสิ่งที่สังคมยุคก่อนอิสลามไม่เคยให้ความสำคัญ
3. ความรอบคอบในการจัดการทรัพย์สิน: อิสลามสอนให้เรามีความรับผิดชอบต่อทรัพย์สินที่เราสะสมไว้ โดยกำหนดระบบการแบ่งมรดกที่ชัดเจน เพื่อป้องกันความขัดแย้งในครอบครัวและสังคมหลังจากการจากไปของผู้เป็นเจ้าของทรัพย์สิน
4. การยอมรับในพระบัญญัติของอัลลอฮ์: การที่มุสลิมปฏิบัติตามกฎหมายมรดกของอัลลอฮ์ด้วยความเต็มใจ ถือเป็นการแสดงออกถึงการยอมจำนนต่อพระประสงค์ของพระองค์ ซึ่งเป็นแก่นแท้ของคำว่า "อิสลาม" และนำมาซึ่งความสงบสุขในสังคม
5. ความเมตตาของอัลลอฮ์ต่อปวงบ่าว: การที่อัลลอฮ์ทรงกำหนดสิทธิเหล่านี้ไว้ล่วงหน้า แสดงถึงความเมตตาที่ทรงมีต่อมนุษย์ทุกคน เพราะพระองค์ทรงรู้ดีว่ามนุษย์อาจมีความโลภและอยุติธรรมได้ หากปล่อยให้เรื่องนี้เป็นไปตามอำเภอใจของมนุษย์