سوره فصلت — آیه 17

معانی کلمات:

• ثَمُود: نام قوم حضرت صالح علیه السلام.
• فَهَدَیْنَاهُمْ: راه حق و درست را به آنان نشان دادیم و بیان کردیم.
• فَاسْتَحَبُّوا: برگزیدند و دوست داشتند.
• الْعَمَى: کوری، یعنی گمراهی و کفر.
• صَاعِقَةُ الْعَذَابِ الْهُونِ: عذابی خوارکننده و رسواکننده که مانند صاعقه (آذرخش) ناگهانی و هولناک فرود آمد.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در ادامه داستان اقوام پیشین، به سرگذشت قوم ثمود اشاره میکند. آنان قوم حضرت صالح بودند که خداوند با فرستادن پیامبر و نشانههای روشن، راه هدایت و سعادت را به آنان نمایاند و حق را برایشان آشکار کرد. اما این قوم با وجود روشن شدن راه، بهجای پذیرش هدایت، گمراهی و کفر را بر ایمان و رستگاری ترجیح دادند و با اختیار خود، کوری دل را بر بینایی برگزیدند. سرانجام، به سبب همین اعمال ناشایست و گناهانی که با کفر و تکذیب پیامبرشان مرتکب میشدند، عذابی خوارکننده و ذلتبار مانند صاعقهای سهمگین آنان را فراگرفت و نابودشان کرد. این عذاب نهتنها جسمشان را درهم کوبید، بلکه آبرو و حیثیتشان را نیز در دنیا و آخرت بر باد داد.

فواید و درسهای آیه:

• خداوند هرگز بندگانش را بدون اتمام حجت عذاب نمیکند؛ او ابتدا راه را نشان میدهد و سپس بازخواست میکند.
• انسان موجودی مختار است و سرنوشت خود را با انتخابهایش رقم میزند؛ پس باید در انتخاب راه، دقت و هوشیاری کامل داشته باشد.
• ترجیح دادن گمراهی بر هدایت، ریشه در هواهای نفسانی و دلبستگی به دنیاست که انسان را به تباهی میکشاند.
• عذاب الهی میتواند ناگهانی و غافلگیرکننده باشد؛ بنابراین نباید به مهلت و فرصتی که خداوند میدهد مغرور شد.
• گناهان و اعمال ناشایست، زمینهساز نزول بلا و خواری در دنیا و آخرت هستند و هیچ عمل نیکی بدون پاداش و هیچ عمل بدی بدون کیفر نمیماند.