فصلت سۈرىسى — ئايەت 29

بۇ ئايەتتە ئاللاھ تائالا كاپىرلارنىڭ ئاخىرەتتە دوزاختا تۇرۇپ قىلغان سۆزلىرىنى بىزگە خەۋەر قىلىدۇ.

ئاچقۇچلۇق سۆزلەر:

• أَرِنَا: بىزگە كۆرسەت، بىزگە ئېنىقلاپ بەرگىن.
• اللَّذَيْنِ أَضَلَّانَا: بىزنى ئازدۇرغان ئىككى كىشى.
• تَحْتَ أَقْدَامِنَا: پۇتىمىزنىڭ ئاستىدا.
• الْأَسْفَلِينَ: ئەڭ تۆۋەن دەرىجىدىكىلەر.

ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبەرلىرىگە ئىمان ئېيتمىغان كاپىرلار دوزاخ ئوتى ئىچىدە قاتتىق ئازاب ئىچىدە تۇرۇپ، پەرۋەردىگارىغا يالۋۇرۇپ: «ئى رەببىمىز! بىزنى ئازدۇرغان ئىككى كىشىنى — جىنلاردىن ۋە ئىنسانلاردىن بولغان ئۇلارنى — بىزگە كۆرسەتكىن، بىز ئۇلارنى پۇتىمىزنىڭ ئاستىغا بېسىپ، ئەڭ تۆۋەن دەرىجىگە چۈشۈرەيلى» دەيدۇ.

ئۇلارنىڭ نەزەردە تۇتقىنى: جىنلاردىن ئىبلىس — ئۇ كۇفرىنى باشلىغان ۋە ئىنسانلارنى ئۇنىڭغا چاقىرغان؛ ئىنسانلاردىن ئادەم ئەلەيھىسسالامنىڭ ئوغلى قابىل — ئۇ قېرىندىشىنى ئۆلتۈرۈپ، قان تۆكۈشنى تۇنجى بولۇپ باشلىغان. بەزى مۇپەسسىرلەر بۇ ئىككىسىنى جىن شەيتانلىرى ۋە ئىنسان شەيتانلىرى — كىشىلەرنى دوزاخقا چاقىرىدىغان ۋە زىيان-زىيانغا يېتەكلەيدىغان رەھبەرلەر — دەپ چۈشەندۈرگەن.

ئۇلار دوزاختا تۇرۇپ، ئۆزلىرىنى ئازدۇرغان ئۇستازلىرىنى ۋە يېتەكچىلىرىنى ئۆزلىرىنىڭ ئاستىغا چۈشۈرۈشنى، ئۇلارنىڭ ئۆزلىرىدىنمۇ تېخىمۇ تۆۋەن ۋە تېخىمۇ قاتتىق ئازابقا دۇچار بولۇشىنى ئارزۇ قىلىدۇ. بۇ ئۇلارنىڭ ئۆزلىرىنى ئازدۇرغانلارغا بولغان ئىنتايىن كۈچلۈك ئۆچمەنلىكى ۋە ئۇلارنىڭ ئازابىنىڭ تېخىمۇ ئېغىر بولۇشىنى ئىستىگەنلىكىنى كۆرسىتىدۇ.

بۇ ئايەتتىن ئىبرەت: ئىنسان بۇ دۇنيادا كىمگە ئەگىشىپ، كىمنىڭ يولىنى تۇتۇپ مېڭىۋاتقانلىقىغا ئالاھىدە دىققەت قىلىشى كېرەك. ئازدۇرغۇچىلارنىڭ چاقىرىقىغا ئاۋاز قوشقان كىشى ئاخىرەتتە پۇشايمان چېكىپ، ھەتتا ئۇلارنى ئۆزىدىنمۇ تۆۋەن دەرىجىگە چۈشۈرۈشنى ئارزۇ قىلىدۇ. شۇڭا ھەر مۇسۇلمان قۇرئان ۋە سۈننەتنىڭ يورۇق يولىنى تۇتۇپ، ھەقىقەتەن ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ رەسۇلىغا ئەگىشىشى، ئازدۇرغۇچىلارنىڭ يولىدىن يىراق تۇرۇشى لازىم. ئاللاھ بىزنى ھەق يولدا مۇستەھكەم قىلسۇن ۋە دوزاخ ئازابىدىن ساقلىسۇن.