Фуссилат сүресі — Аят 29

1. Сөздердің мағынасы:

• ﴿أَرِنَا﴾ — «бізге көрсет» деген мағынада, яғни «бізге оларды танытып, көрсет».
• ﴿اللَّذَيْنِ أَضَلَّانَا﴾ — «бізді адасқа түсірген екеуін».
• ﴿تَحْتَ أَقْدَامِنَا﴾ — «аяғымыздың астында», яғни олардан төмен, қор болған күйде.
• ﴿الْأَسْفَلِينَ﴾ — «ең төменгілерден», яғни тозақтың ең қатты азап шегетін қабатындағылардан.

1. Түсіндірмесі:

Аллаһқа және Оның елшісіне сенбеген, қарсы шыққан адамдар тозақта жатқан кезде: «Уа, Раббымыз! Бізді адасқа түсірген, жалған жолға бастаған жын мен адамзаттан шыққан екеуін бізге көрсетші. Оларды аяғымыздың астына салып, өзімізден де төмен, ең қор болған күйге түсірейік» дейді. Олар бұл сөзді ашу-ыза мен өкініш ішінде айтады. Бұл жерде айтылып отырған «бізді адасқа түсірген екеу» — күпірлік пен қарсылықтың жолын ашқан, адамдарды сол жолға шақырған басты көсемдер. Олардың бірі — жыннан шыққан Ібіліс, екіншісі — адамзаттан шығып, жамандықтың жолын бастаған адам. Кейбір түсіндірушілер бұл екеуін жындардың және адамдардың ішіндегі тозаққа шақыратын, адасушылыққа бастайтын басты көсемдері деп те түсіндіреді. Олар өздерінің арбауымен басқаларды адастырғаны үшін тозақтың ең төменгі, ең ауыр азапты қабатында болады. Бұл — әділ жаза: кім басқаларды адасушылыққа бастаса, оның жауапкершілігі де соғұрлым ауыр болады.

1. Пайдалы қорытындылар:

• Бұл аят адамды ойландырады: біз кімге еріп, кімнің жолымен жүріп жатырмыз? Бізді жақсылыққа бастайтындарды дос тұтып, жамандыққа шақыратындардан сақ болуымыз керек.
• Басқаларды адасушылыққа бастау — өте ауыр күнә. Сондықтан әркім өз сөзімен, ісімен, үлгісімен айналасына тек жақсылық таратуға тырысуы тиіс.
• Тозақтағылардың өкініші мен ашуы бізге ескерту: дүниеде уақыт барда тәубе етіп, тура жолға түсу — үлкен бақыт. Аллаһ бізді адасушылардың соңынан ергізбесін.
• Ислам — адамды тура жолға, жақсылыққа және әділдікке шақыратын дін. Ол бізге жауапкершілікті, әсіресе басқаларға үлгі болу жауапкершілігін үйретеді.
• Құран — адам баласына өмір мен ақыреттің мәнін түсіндіретін, ой салатын, жүректі оятатын кітап. Оны оқып, үйреніп, бойымызға сіңіру — бізді жақсылыққа жетелейді.