Sure Fussilet — Ayet 29

Kelime Anlamları:

• Erinâ (أَرِنَا): Bize göster.
• Elleẕeyni (اللَّذَيْنِ): İki kişiyi (ikisini).
• Edallânâ (أَضَلَّانَا): Bizi saptıran, doğru yoldan ayıran.
• Esfelîn (الْأَسْفَلِينَ): En aşağıda olanlar, cehennemin en alt tabakasında bulunanlar.

Tefsir:

Kâfirler, dünyada Allah’ı inkâr edip peygamberlerini yalanladılar. Şimdi ise cehennemin azabını tatmaktadırlar. Orada, kendilerini bu duruma düşürenlere karşı büyük bir öfke ve kin duyarlar. Bu yüzden şöyle derler: "Rabbimiz! Bizi saptıran iki kişiyi bize göster: cinlerden olanı ve insanlardan olanı. Onları ayaklarımızın altına alalım, cehennemin en alt tabakasına atalım ki, en aşağılık kimselerden olsunlar."

Burada kastedilenler, cinlerden İblis ve insanlardan ise, yeryüzünde ilk kez cinayet işleyerek kötülüğe öncülük eden Âdem’in oğlu Kâbil’dir. Çünkü onlar, küfrün ve isyanın öncüleri olmuşlardır. Bazı âlimlere göre ise bu, insanları cehenneme çağıran ve onları sapıklığa sürükleyen cin şeytanları ile insan şeytanlarıdır. Kâfirler, bu öncüleri ayakları altına alarak onlardan intikam almak ve azabın en şiddetlisini onlara tattırmak isterler. Ancak bu, onların öfkesini dindirmeye yetmeyecek, aksine azabın içinde daha da derinleşeceklerdir.

Faydalar:

• Bu ayet, insanı saptıran kötü arkadaş ve önderlerin, kıyamet gününde ne kadar büyük bir pişmanlık ve öfke kaynağı olacağını gösterir. Bu yüzden insan, dostlarını ve örnek aldığı kişileri seçerken çok dikkatli olmalıdır.
• Kâfirlerin cehennemde bile birbirlerini suçlamaları, dünyada iken günah işlerken başkalarını bahane etmenin faydasız olduğunu ortaya koyar. Herkes kendi amelinin hesabını verecektir.
• Bu ayet, İslam’ın insanı doğru yola çağıran rehberlere ve iyi arkadaşlara verdiği önemi hatırlatır. Mümin, kendisini Allah’a yaklaştıran salih kimselerle birlikte olmalı ve onları hayırla yâd etmelidir.
• Cehennem azabının dereceleri olduğu ve en şiddetli azabın, insanları saptıran öncülere verileceği anlaşılır. Bu da insanları, başkalarını yanlış yola sevk etmekten şiddetle sakındırır.