Аш-Шура сүрөсү — Аят 38

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• اسْتَجَابُوا — жооп беришти, баш ийишти, кабыл алышты.
• أَقَامُوا الصَّلَاةَ — намазды толук, талаптагыдай аткарышты (убагында, шарттарын сактап).
• شُورَى — кеңешүү, акылдашуу, пикир алмашуу.
• رَزَقْنَاهُمْ — Биз (Аллах) аларга ырыскы кылып берген нерселер.
• يُنفِقُونَ — сарп кылышат, жумшашат, садака кылышат.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала ыймандуу пенделеринин мыкты сапаттарын баяндайт. Алар — Раббиси аларды Өзүнө ыйман кылууга, Ага баш ийүүгө жана Анын буйруктарын аткарууга чакырганда, ошол чакырыкты кабыл алып, жооп беришкен адамдар. Алар Аллахтын буйруктарын аткарып, тыйган нерселеринен тыйылышат.

Андан соң алардын дагы бир белгиси — намазды толук түрдө, убагында, шарттарын жана парыздарын так сактап аткарышат. Намаз — бул алар менен Раббисинин ортосундагы байланыш, алар аны эч качан ташташпайт.

Аяттагы үчүнчү сапат — алар өздөрүнүн иштерин, жашоодогу маанилүү чечимдерин биргелешип кеңешип, акылдашып чечишет. Бирөө өзүмчүлдүк кылып, башкалардын пикирин сурабай эле чечим кабыл албайт. Бул — Исламдын коомдук жашоого берген тарбиясы, ынтымак менен жашоонун үлгүсү.

Акыркы сапаты — Аллах аларга берген ырыскыдан, байлыктан, мал-мүлктөн Аллахтын жолунда сарп кылышат: садака беришет, зекеттерин чыгарышат, муктаждарга жардам беришет, үй-бүлөсүнө нафака кылышат. Алар байлыкты өздөрү үчүн гана топтобой, Аллах ыраазылыгы үчүн жумшашат.

Ошентип, бул аятта төрт негизги сапат камтылган: Аллахтын чакырыгын кабыл алуу, намазды толук аткаруу, иштерди кеңешип чечүү жана ырыскыдан Аллахтын жолунда сарп кылуу.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана Исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Бул аят ыймандуу адамдын жашоосу кандай болушу керектигин сүрөттөйт: Аллахка жооп берүү, намазды сактоо, кеңешүү жана садака кылуу. Бул төртөө тең адамды бактылуу жана коомдо сыйлуу кылат.
• Кеңешүү (шура) — Исламдын коомдук турмушка берген улуу тарбиясы. Үй-бүлөдө, иште, коомдо акылдашып иш кылуу ынтымакты, биримдикти жана ийгиликти алып келет. Бул — Исламдын акылдуу, заманбап тарбиясы экенин көрсөтөт.
• Ырыскыдан сарп кылуу — байлыктын берекесин арттырат, жүрөктү тазалайт, коомдогу кедейлик менен күрөшүүгө жардам берет. Бул адамды дүйнөгө кул кылбай, Аллахтын ыраазылыгына жеткирет.
• Намаз — күнүмдүк жашоонун тиреги. Ал адамды туура жолдо кармап, жүрөгүнө тынчтык берет. Намазды таштабаган адам эч качан жалгыз калбайт, анткени ал ар дайым Раббиси менен байланышта болот.
• Бул аят бизге Ислам — бул жөн гана айтылуучу сөз эмес, жашоонун ар бир тарабын камтыган толук система экенин көрсөтөт. Ал адамды жеке жашоосунда да, коомдук жашоосунда да бактылуу кылат. Ошондуктан Исламга бет алган адам эч качан өкүнбөйт, тескерисинче, чыныгы тынчтыкты жана маанилүү жашоону табат.