شوری سۈرىسى — ئايەت 40

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• «سَيِّئَة»: يامانلىق، گۇناھ ياكى زىيان يەتكۈزىدىغان ئىش.
• «جَزَاء»: جازا، مۇكاپات ياكى ئەمەلگە قارىتا بېرىلىدىغان مۇناسىپ جاۋاب.
• «عَفَا»: كەچۈرۈم قىلدى، ئەپۇ قىلدى.
• «أَصْلَحَ»: ئىسلاھ قىلدى، ئارىنى تۈزەتتى، ياخشى مۇناسىۋەت ئورناتتى.
• «الظَّالِمِينَ»: زالىملار، باشقىلارغا زۇلۇم قىلغۇچىلار.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە ئادالەت ۋە كەچۈرۈمچىلىك ئارىسىدىكى مۇناسىۋەتنى بايان قىلىدۇ. بىرەر كىشى سىزگە يامانلىق قىلسا، سىز ئۇنىڭغا ئوخشاش دەرىجىدە جاۋاب قايتۇرۇش ھوقۇقىڭىز بار، ئەمما بۇ جاۋاب ئۇ قىلغان يامانلىقتىن ئېشىپ كەتمەسلىكى كېرەك. بۇ ئىسلامنىڭ ئادالەت پرىنسىپىنى كۆرسىتىدۇ: زۇلۇمغا قارشى تۇرۇش جايىز، لېكىن چېگرادىن ئېشىپ كەتكەن ئەندىشە قىلىش قەتئىي مەنئى قىلىنغان.

ئاندىن ئاللاھ تائالا بىزنى تېخىمۇ ئالىي بىر پەزىلەتكە چاقىرىدۇ: كىمكى يامانلىق قىلغۇچىنى كەچۈرۈم قىلسا ۋە ئارىنى ئىسلاھ قىلسا، يەنى كەچۈرۈم قىلىش ئارقىلىق ئىككى تەرەپ ئارىسىدىكى ئاداۋەتنى يوقىتىپ، ياخشى مۇناسىۋەت ئورناتسا، ئۇنىڭ مۇكاپاتى ئاللاھنىڭ ئۆزىگە ھاۋالە قىلىنغان. بۇ ئاللاھنىڭ چەكسىز مەرھەمىتى ۋە ئەجرىنىڭ ئۇلۇغلۇقىنى كۆرسىتىدۇ. ئاللاھ بۇنداق كىشىلەرگە ئەڭ ياخشى مۇكاپاتنى بېرىدۇ.

ئاخىرىدا، ئاللاھ تائالا زالىملارنى ياقتۇرمايدىغانلىقىنى بىلدۈرىدۇ. بۇ يەردىكى زالىملار دېگەنلىك، باشقىلارغا زۇلۇم قىلىشنى باشلاپ، ئۇلارنىڭ ھەققىگە تاجاۋۇز قىلغانلار، ياكى ئۆچ ئېلىش جەريانىدا چېگرادىن ئېشىپ كەتكەنلەر. ئاللاھ ئۇلارنى ياقتۇرمايدۇ، بەلكى ئۇلارغا نارازى بولىدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە ئىككى مۇھىم ساۋات بېرىدۇ: بىرىنچىسى، ئادالەتنى ساقلاش ۋە زۇلۇمغا قارشى تۇرۇش؛ ئىككىنچىسى، كەچۈرۈمچىلىك ۋە ئىسلاھ قىلىش ئارقىلىق ئاللاھنىڭ رازىلىقىغا ئېرىشىش. كەچۈرۈم قىلىش ئاجىزلىق ئەمەس، بەلكى ئىمان ۋە ئەقىلنىڭ كۈچلۈكلۈكىنى كۆرسىتىدۇ. ئاللاھ كەچۈرۈم قىلغۇچىلارنى ۋە ئىسلاھ قىلغۇچىلارنى سۆيىدۇ ۋە ئۇلارغا ئۇلۇغ ئەجىرلەرنى ۋەدە قىلىدۇ. بىز ھەممىمىز بۇ ئايەتنىڭ كۆرسەتمىسى بويىچە، ئادالەتلىك بولۇش ۋە كەچۈرۈمچىلىك قىلىش ئارقىلىق ئاللاھنىڭ رازىلىقىغا ئېرىشىشكە تىرىشىشىمىز كېرەك.