شوری سۈرىسى — ئايەت 7

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• أُمَّ الْقُرَىٰ: مەككە شەھىرى، يەنى شەھەرلەرنىڭ ئانىسى ۋە ئاساسى.
• يَوْمَ الْجَمْعِ: قىيامەت كۈنى، چۈنكى ئۇ كۈندە ئىلگىرىكى ۋە كېيىنكى بارلىق ئىنسانلار بىر يەرگە جەم بولىدۇ.
• السَّعِيرِ: ئوتلانغان، قىزىغان دوزاخ.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى پەيغەمبەر! بىز سەندىن ئىلگىرىكى پەيغەمبەرلەرگە ۋەھىي قىلغاندەك، ساڭمۇ ئەرەب تىلىدا نازىل قىلىنغان قۇرئاننى ۋەھىي قىلدۇق. بۇنىڭ مەقسىتى شۇكى، سەن مەككە ئاھالىسىگە ۋە ئۇنىڭ ئەتراپىدىكى بارلىق كىشىلەرگە ئاگاھلاندۇرۇش قىلىشىڭ ئۈچۈن، شۇنداقلا پۈتۈن ئىنسانىيەتنى قىيامەت كۈنىنىڭ ئازابىدىن ئاگاھلاندۇرۇشۇڭ ئۈچۈن. ئۇ كۈن ھەقىقەتەن بولىدۇ، بۇنىڭدا ھېچقانداق شەك يوق. ئۇ كۈندە ئاللاھ تائالا ئىلگىرىكى ۋە كېيىنكى بارلىق مەخلۇقاتلارنى بىر يەرگە جەم قىلىپ ھېساب-سوراق قىلىدۇ ۋە جازا-مۇكاپات بېرىدۇ. ئىنسانلار ئۇ كۈندە ئىككى گۇرۇپپىغا بۆلۈنىدۇ: بىر گۇرۇپپا جەننەتتە بولىدۇ، ئۇلار ئاللاھقا ئىمان كەلتۈرگەن ۋە پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام ئېلىپ كەلگەن ھىدايەتكە ئەمەل قىلغان مۇئمىنلەردۇر؛ يەنە بىر گۇرۇپپا دوزاختا بولىدۇ، ئۇلار ئاللاھنى ئىنكار قىلغان ۋە پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام ئېلىپ كەلگەن ھەقىقەتكە خىلاپلىق قىلغان كاپىرلاردۇر.

ئەي قېرىنداشلار! بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، قۇرئان كەرىم پۈتۈن ئىنسانىيەتكە نازىل قىلىنغان ئەڭ ئاخىرقى ۋە ئەڭ مۇكەممەل ئىلاھىي كىتابتۇر. ئۇنىڭ ئەرەب تىلىدا نازىل بولۇشى ئۇنىڭ ئەرەب خەلقىگە خاسلىقى ئۈچۈن ئەمەس، بەلكى ئۇ دەۋرنىڭ ئەڭ راۋان ۋە ئەڭ باي تىلىدا نازىل بولۇپ، پۈتۈن ئىنسانىيەتكە يېتىپ بېرىشى ئۈچۈندۇر. قىيامەت كۈنى ھەقىقەتتۇر، ھېچ شەك يوق. شۇ كۈندە ھەر بىرىمىز ئاللاھنىڭ ھۇزۇرىدا ھېساب بېرىمىز. ئەگەر بىز ئاللاھقا ئىمان كەلتۈرۈپ، پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ سۈننىتىگە ئەمەل قىلساق، جەننەت بىزنىڭ مەڭگۈلۈك ماكانىمىز بولىدۇ. ئەمما ئەگەر ئىنكار قىلساق ۋە ھەقىقەتتىن يۈز ئۆرۈسەك، دوزاخ بىزنى ساقلاپ تۇرىدۇ. شۇڭا، ئەقىللىق ئىنسان ئۆزىنىڭ ئاخىرەتلىك تۇرمۇشىنى ئويلاپ، ھازىرلا تەۋبە قىلىپ، ئاللاھنىڭ رەھمىتىگە ئېرىشىشكە تىرىشىشى كېرەك. ئاللاھ بىزنى جەننەت ئەھلىدىن قىلسۇن!