دخان سۈرىسى — ئايەت 45

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج بولغان سۆزلەر:

• كَالْمُهْلِ: مۇھل دېگەن سۆز ئەرەب تىلىدا ئېرىتىلگەن مېتاللارنىڭ خۇرۇچى ياكى زەيتۇن يېغىنىڭ تۇبىغا چۆككەن قويۇق چۆكمىسىنى كۆرسىتىدۇ. بۇ يەردە زەققۇم دەرىخىنىڭ مېۋىسىنىڭ قىياپىتى ۋە قايناق ھالىتىنى تەسۋىرلەش ئۈچۈن ئىشلىتىلگەن.
• يَغْلِي: قايناش، قايناپ تۇرۇش مەنىسىدە.
• فِي الْبُطُونِ: قورساقلاردا، يەنى گۇناھكارلارنىڭ قورساقلىرىدا.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت ئاللاھ تائالانىڭ جەھەننەم ئازابىنى تەسۋىرلەپ، زەققۇم دەرىخىنىڭ مېۋىسىنىڭ قانداق ئازاب ئىكەنلىكىنى بايان قىلىدۇ. زەققۇم دەرىخىنىڭ مېۋىسى قارا زەيتۇن يېغىنىڭ تۇبىغا چۆككەن قويۇق چۆكمىسىگە ئوخشايدۇ. ئۇ شۇنچە قىزىق ۋە قايناقكى، گۇناھكارلار ئۇنى يېگەندە ئۇلارنىڭ قورساقلىرىدا ئوتتەك قايناپ، ئىچكى ئەزالىرىنى كۆيدۈرۈپ تىت-تىت قىلىدۇ. بۇ ئازاب ئۇلارنىڭ دۇنيادىكى كۇپۇرلۇقى ۋە گۇناھلىرىنىڭ ئاقىۋىتىدۇر.

ئى ئىنسانلار! بۇ ئايەت بىزگە ئاللاھنىڭ ئازابىنىڭ قانچىلىك قاتتىق ئىكەنلىكىنى ۋە گۇناھلاردىن ساقلىنىشنىڭ مۇھىملىقىنى ئەسكەرتىدۇ. ئاللاھ تائالا بىزنى جەھەننەم ئازابىدىن ساقلىسۇن ۋە ئۇنىڭ رەھمىتىگە ئېرىشتۈرسۈن. ئەگەر بىز دۇنيادا ئاللاھقا ئىمان ئېيتىپ، ياخشى ئەمەللەرنى قىلساق، ئاخىرەتتە بۇنداق قاتتىق ئازابلاردىن قۇتۇلۇپ، جەننەتنىڭ مەڭگۈلۈك نېمەتلىرىگە ئېرىشىمىز. شۇڭا، ھەر ۋاقىت ئاللاھنى ياد ئېتىپ، تەۋبە قىلىپ، ياخشى ئىشلارنى قىلىشقا تىرىشايلى.