Duxon surasi — Oyat 45

Kalima ma'nolari:

• "Al-Muhl" (المهل): Bu so'zning lug'aviy ma'nosi — eritilgan mis, qo'rg'oshin yoki yog'ning quyqasi (cho'kmasi) kabi qattiq narsaning erigan holatidir. Ba'zi mujassirlar buni "qora, qalin va o'ta issiq suyuqlik" deb ham izohlaganlar.
• "Yag'li" (يغلي): Qaynash, juda yuqori haroratda ko'pirib toshish ma'nosini bildiradi.

Tafsir:

Ushbu karima oyatda Alloh taolo jahannam axlining taomlaridan biri bo'lgan "Zaqqum" daraxtining mevasini vasf qilmoqda. Bu meva — eritilgan mis yoki qora, qalin yog' quyqasiga o'xshash nihoyatda issiq va qaynayotgan suyuqlikdir. U gunohkorlarning qorinlariga tushgach, o'ta yuqori harorati tufayli xuddi qaynab turgan suv yoki eritilgan metall kabi ularning ichida qaynaydi, g'uldiraydi va ularga eng og'ir azob beradi. Bu holat ularning azobini yanada kuchaytiradi, chunki bu suyuqlik nafaqat tashqaridan ularni kuydiradi, balki ichkaridan ham ularning a'zolarini yondiradi. Bu oyatda kofirlarning oxiratdagi holati shu qadar dahshatli tasvirlanganki, har bir inson bu azobdan qochish uchun o'ylashi lozim.

Oyatdan olinadigan foydalar:

1. Gunohning oqibati og'ir: Bu oyat gunohkorlarni oxiratda kutayotgan azobning haqiqiy ekanligini va ularning taomlari ham azobning bir qismi ekanini ko'rsatadi. Bu mo'min kishini gunohlardan saqlanishga undaydi.
2. Allohning adolati: Alloh taolo hech kimga zulm qilmaydi. Bu azoblar kofirlarning o'z qilmishlarining natijasidir. Bu esa mo'minlarga Allohning adolati va hikmatiga bo'lgan ishonchni mustahkamlaydi.
3. Dunyoning ne'matlarini qadrlash: Bu oyat bizga dunyodagi toza, halol va mazali taomlarning qadrini bilishni o'rgatadi. Alloh bergan ne'matlarga shukr qilish va Uning buyruqlariga itoat etish lozimligini eslatadi.
4. Qur'onning ta'sirchan bayoni: Qur'on jahannam azobini shu qadar aniq va ta'sirchan tasvirlaydiki, bu inson qalbini yumshatadi va uni to'g'ri yo'lga boshlaydi. Bu Allohning rahmati va hikmatining bir ko'rinishidir — U bandalarini ogohlantirib, azobdan qutqarishni xohlaydi.