Ад-Духан сүресі — Аят 45

1. Сөздердің мағынасы:

• كَالْمُهْلِ — «мүл» деген сөз балқытылған металдың қалдығы немесе қою қара майдың тұнбасы (дүрди) дегенді білдіреді. Яғни өте қайнап тұрған, қою әрі қара зат.
• يَغْلِي — қайнау, қайнап көпіршу деген мағынада.
• الْبُطُونِ — қарындар, іштер деген сөз.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аятта заққұм ағашының жемісінің сипаты суреттеледі. Ол жеміс балқытылған металдың қалдығындай немесе қою қара майдың тұнбасындай болады. Ол күнәһарлардың қарындарына барған кезде қатты ыстықтығынан қайнап, іштерінде көпіршиді. Бұл — тозақ азабының қаншалықты қорқынышты әрі ауыр екенін көрсететін бейне. Қайнаған су түгілі, одан да қауіпті, адамның ішін тіліп, өртеп жіберетіндей қайнаған қою зат ретінде сипатталады. Осылайша, иман келтірмегендердің ақыреттегі азабының қаншалықты қиын болатыны ескертіледі.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Бұл аят адамды ойландырады: дүниедегі азғантай ғана ләззат үшін мәңгілік азапқа тап болу — өте үлкен зиян. Сондықтан әр адам өз өмірінде жақсылыққа ұмтылып, жамандықтан сақтануы керек.
• Құранның ақырет туралы хабарлары адамды қорқыту үшін емес, тура жолға салу үшін берілген. Бұл — Алланың әділдігі мен рақымының белгісі: Ол адамға ескерту жасап, тәубе етуге мүмкіндік береді.
• Ислам діні адамды жақсылыққа шақырып, жамандықтан қайтарады. Бұл аят арқылы біз Алланың әмірлерін орындап, тыйғандарынан тыйылуға деген ынтамыз артады.
• Құран — адам баласына пайдалы бағыт-бағдар беретін кітап. Оны оқып, түсініп, өмірде ұстану — әр мұсылманның басты міндеті. Бұл аят бізді ақыретті ойлап, жақсы амалдар жасауға шақырады.