Josiya surasi — Oyat 28

Kalimalarning ma'nolari:

• Jāsiyah — tiz cho‘kkan, tizza ustida o‘tirgan holda.
• Kitābihā — har bir ummatning amallari yozilgan kitobi (nomai a'mol).

Tafsir:

Ey Muhammad! Qiyomat kuni har bir ummatni tiz cho‘kkan holda ko‘rasan. Ular qo‘rquv va dahshat ichida, hukm chiqarilishini kutib, tizzalari ustida turgan bo‘ladilar. Bu hol — hukmdor oldida da'vogarning o‘tirishi kabidir. So‘ngra har bir ummat o‘z amallari yozilgan kitobiga chaqiriladi. Unga: "Bugun sizlarga dunyoda qilgan amallaringizning jazosi beriladi — yaxshi amallaringizga yaxshilik, yomon amallaringizga yomonlik bilan", deyiladi. Har bir ummat o‘z kitobiga chaqirilib, undagi yozilgan amallar o‘qib eshittiriladi va shu asosda hukm qilinadi. Bu — Allohning adolati va hikmatining namoyonidir.

Foydalar:

1. Qiyomat kuni har bir inson o‘z amallarining to‘liq hisobini berishi haqida ogohlantirish bor. Bu esa mo‘minni doimo yaxshi amallar qilishga va gunohlardan saqlanishga undaydi.
2. Alloh taolo hech kimga zulm qilmaydi — har kimga qilgan amaliga yarasha mukofot yoki jazo beriladi. Bu adolat tuyg‘usini mustahkamlaydi va insonni mas'uliyatli bo‘lishga chorlaydi.
3. Qiyomatdagi bu dahshatli manzara insonni dunyo hayotida o‘zini tekshirishga, amallarini to‘g‘rilashga va tavbaga undaydi. Chunki har bir kishi o‘z kitobini o‘qishga chaqiriladi.
4. Ushbu oyat mo‘minlarga umid bag‘ishlaydi — yaxshi amal qilganlar yaxshi jazo olishlarini, gunohkorlar esa qilmishlariga yarasha jazolanishinga ishonch hosil qiladilar. Bu esa ularni sabr-qanoatga va to‘g‘ri yo‘lda davom etishga undaydi.