Josiya surasi — Oyat 31

Kalima ma'nolari:

• آيَاتِي – Mening oyatlarim, dalillarim va mo''jizalarim.
• تُتْلَى – O'qilardi, yetkazilardi.
• فَاسْتَكْبَرْتُمْ – Kibr-u havo qildingiz, bo'yin tovladingiz, tavozu qilmadingiz.
• مُجْرِمِينَ – Jinoyatchilar, gunohkorlar, kofirlar.

Tafsir:

Endi o'sha kofir bo'lganlarga kelsak, ularga qiyomat kunida tanbeh va tazir bilan aytiladi: "Ey kofirlar! Sizlarga Mening oyatlarim dunyoda o'qilmasmidi? Payg'ambarim orqali sizlarga Mening dalillarim, mo''jizalarim va kitoblarim yetkazilmasmidi? Bas, sizlar o'sha oyatlarga quloq solishdan va ularga iymon keltirishdan kibr-u havo qildingiz, o'zingizni katta tutdingiz. Sizlar gunohkor va jinoyatchi qavm edingiz – Allohning birligini inkor etib, Unga shirk keltirdingiz, Payg'ambarlarni yolg'onchiga chiqardingiz, gunoh-u ma'siyatlarga botgandingiz. Endi esa bu azobni o'zingizga munosib qilib oldingiz."

Foydalar:

1. Ushbu oyatdan o'rganamizki, Alloh taolo bandalariga hujjatni to'liq yetkazgan, ya'ni ularni hech qachon dalilsiz qoldirmagan. Payg'ambarlar va kitoblar orqali haq yo'l ko'rsatilgan. Demak, insonning bahonasi yo'q – u o'z ixtiyori bilan iymon keltirishi yoki kofir bo'lishi mumkin, ammo oxiratda javobgarlik uning o'ziga tegishli bo'ladi.
2. Kibr va takabburlik – iymon yo'lidagi eng katta to'siqdir. Kofirlar oyatlar haq bo'lganini bilgan holda, faqat kibr tufayli iymon keltirmadilar. Demak, inson qalbini kamtarlik va xokisorlik bilan tozalashi, haqni eshitgach darhol qabul qilishi lozim.
3. Bu oyat mo'minlarga ogohlantirish beradi: Allohning oyatlariga befarq bo'lmaslik, ularni o'qish va amal qilishga shoshilish kerak. Kimki oyatlar o'qilganda kibr qilsa, oxiratda xo'rlik va azobga duchor bo'ladi.
4. Islomda ilm va dalil muhim o'rin tutadi – Alloh hech kimni bilmasdan azoblamaydi, balki avval oyatlarini yetkazadi, so'ng hisobga oladi. Bu esa Allohning adolati va rahmatini ko'rsatadi.