Аль-Ахкаф сүрөсү — Аят 27

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• أَهْلَكْنَا — «Биз жок кылдык, кыйраттык».
• مَا حَوْلَكُم — «силердин айланаңардагыны», башкача айтканда, Меккенин тегерегиндеги айыл-шаарларды.
• الْقُرَىٰ — «айылдар, шаарлар» (жекелиги «карья»).
• صَرَّفْنَا — «ар кандай кылып баяндадык, түрдүү жолдор менен түшүндүрдүк».
• الْآيَاتِ — «белгилер, далилдер, эскертүүлөр».
• يَرْجِعُونَ — «кайтышат», бул жерде «каапырлыктан кайтып, ыйманга келишет» деген мааниде.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) жана Мекке элине кайрылып, алардын айланасындагы айыл-шаарлардын элдерин кандай кыйратканын эскертет. Алар Аад, Самуд, Луттун коому жана Мадян эли сыяктуу каапырлыкта болгон коомдор эле. Аллах аларды кыйратып, шаарларын урандыга айландырды. Ошентип, Мекке эли да ушул тарыхтан сабак алышы керек болчу, анткени алардын урандылары алардын көз алдында эле.

Аллах аларга ар кандай белгилерди, далилдерди жана эскертүүлөрдү түрдүү жолдор менен баяндады: пайгамбарлар аркылуу, ачык-айкын аяттар аркылуу, ошондой эле өткөн коомдордун тагдыры аркылуу. Мунун баары алар каапырлыктан кайтып, ыйманга келиш үчүн, Аллахка тообо кылыш үчүн жасалды. Бирок алар кайтышкан жок, ошондуктан алар да кыйроого дуушар болушту.

Бул аят Мекке элине эскертүү жана коркутуу болуп, алардын айланасындагы кыйраган элдердин тагдыры аларга да келиши мүмкүн экенин билдирет. Аллах аларга жетиштүү далилдерди жана эскертүүлөрдү берди, эми тандоо өздөрүндө: же ыйманга кайтышат, же кыйроого учурашат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Аллахтын адилеттиги жана ырайымы: Аллах эч кимди эскертүүсүз жок кылбайт. Ал ар дайым адамдарга акыйкатты табууга мүмкүнчүлүк берет, ар кандай белгилерди жана далилдерди көрсөтөт. Бул Аллахтын адилеттигин жана адамдарга болгон ырайымын көрсөтөт.
• Тарыхтан сабак алуу: Бизден мурунку элдердин тагдыры бизге эскертүү. Алардын кыйроосу бизге каапырлыктан жана күнөөлөрдөн кайтууга чакырат. Тарых — эң чоң мугалим.
• Тообо эшиги ачык: Аллах адамдарга тообо кылууга жана Ага кайтууга ар дайым мүмкүнчүлүк берет. Бул аятта «لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ» — «алар кайтышсын» деген сүйлөм аркылуу Аллахтын адамдардын тообо кылышын каалаарын билдирет.
• Ыймандын баалуулугу: Ыйман — бул Аллахтын берген эң чоң ныкмат. Аллах бизге ар кандай белгилерди көрсөтүп, бизди туура жолго чакырат. Бул биздин Ыйманыбызды бекемдеп, Аллахка болгон ыкласыбызды арттырат.
• Курандын улуулугу: Куран — Аллахтын сөзү, ал бизге өткөн элдердин тарыхын, алардын тагдырын жана андан алынуучу сабактарды баяндайт. Куранды окуп, андан сабак алуу — биздин милдетибиз.
• Исламдын жалпы адамзатка болгон кайрылуусу: Ислам — бул жалпы адамзат үчүн келген дин. Аллах бардык адамдарды ыйманга, акыйкатты табууга чакырат. Бул аят бизге Исламдын жалпылыгын жана анын адамзатты куткарууга болгон умтулуусун көрсөтөт.