سوره احقاف — آیه 27

معانی کلمات:

• قُرَى: جمع «قریه»، به معنای شهرها و آبادیها.
• صَرَّفْنَا: بیان کردیم، گوناگون آوردیم، تکرار کردیم با تنوّع در بیان.
• آیات: نشانهها، معجزات، دلایل و برهانها.
• یَرْجِعُونَ: بازگردند (از کفر و گناه بهسوی ایمان و طاعت).

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، اهل مکه را مورد خطاب قرار داده و آنان را از عاقبت کفر و تکذیب پیشینیان بیم میدهد. میفرماید: بهراستی ما هلاک کردیم اقوام و شهرهایی را که در اطراف شما زندگی میکردند؛ مانند قوم عاد، قوم ثمود، قوم لوط و اصحاب مدین. این اقوام، همسایگان شما بودند و آثار ویرانههای آنان در مسیر رفتوآمدتان به چشم میخورد. ما دلایل و نشانههای خود را به اشکال گوناگون برای آنان بیان کردیم؛ معجزات پیامبران را نشان دادیم، عذابها را به آنان گوشزد کردیم و هشدارهای پیاپی فرستادیم؛ اما آنان پند نگرفتند و بر کفر خود اصرار ورزیدند. هدف از این همه بیان و هشدار، آن بود که شاید از کفر و گناه بازگردند و بهسوی ایمان و اطاعت روی آورند؛ اما آنان بازنگشتند و سرانجام عذاب الهی آنان را فراگرفت. این هشدار برای اهل مکه نیز هست که اگر از حال خود برنگردند، سرنوشتی همانند آنان خواهند داشت.

فواید و درسهای آیه:

1. عبرت از تاریخ: مطالعه سرنوشت اقوام پیشین و ویرانههای آنان، بهترین وسیله برای بیداری دل و پرهیز از غرور و تکبر است.
2. رحمت الهی در هشدارها: خداوند پیش از نزول عذاب، پیوسته با بیان آیات و فرستادن پیامبران، زمینه بازگشت بندگان را فراهم میکند و این نشانه رحمت و محبت اوست.
3. مسئولیت همسایگان حق: کسانی که در نزدیکی مراکز هدایت و یا در معرض آیات الهی قرار دارند، بیش از دیگران در معرض امتحاناند و باید عبرت بگیرند.
4. اهمیت توبه و بازگشت: درِ توبه تا لحظه نزول عذاب باز است؛ پس انسان نباید از رحمت الهی مأیوس شود و باید پیش از فرا رسیدن مرگ و عذاب، بهسوی پروردگار بازگردد.
5. سنت تغییرناپذیر الهی: هلاکت اقوام کافر، یک سنت قطعی الهی است که در طول تاریخ تکرار شده و هیچکس نمیتواند از آن جلوگیری کند؛ پس باید از آن پند گرفت.