سوره فتح — آیه 24

معانی کلمات:

• کَفَّ: بازداشت، جلوگیری کرد.
• أَظْفَرَکُمْ: شما را پیروز و مسلّط گردانید.
• بَطْنِ مَکَّة: درون و داخل مکه (منطقه حدیبیه).

تفسیر آیه:

اوست خدایی که دستهای مشرکان را از شما بازداشت و دستهای شما را نیز از آنان کوتاه کرد در دل مکه (در منطقه حدیبیه)، پس از آنکه شما را بر آنان پیروز گردانید و آنان را زیر سلطه شما قرار داد. این واقعه مربوط به حدود هشتاد نفر از مشرکان بود که برای آسیب رساندن به لشکر مسلمانان در حدیبیه آمده بودند؛ اما خداوند آنان را گرفت و به دست مسلمانان انداخت، به گونهای که مسلمانان توانستند آنان را اسیر کنند. با این حال، به فرمان پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) آنان را آزاد کردند و به آنان آسیبی نرساندند. این رخداد نشانهای از قدرت و لطف الهی بود که بدون درگیری و خونریزی، مسلمانان را از شر دشمنان آسوده ساخت و در عین حال، زمینه صلح حدیبیه را فراهم نمود. خداوند به تمام اعمال شما بیناست و هیچ کاری از شما بر او پوشیده نیست و بر اساس آن پاداش یا کیفر میدهد.

فواید و پیامهای آیه:

• خداوند در سختترین شرایط، یار و یاور مؤمنان است و بدون جنگ، آنان را بر دشمن پیروز میگرداند؛ پس باید به او توکل کرد.
• عفو و گذشت از دشمنان در هنگام قدرت، از صفات برجسته مؤمنان است و خداوند این رفتار را میبیند و پاداش میدهد.
• این آیه نشان میدهد که صلح و آرامش، گاه بهتر از جنگ و خونریزی است و خداوند برای بندگانش آنچه خیر است برمیگزیند.
• علم و بصیرت الهی بر تمام اعمال ما احاطه دارد؛ بنابراین باید مراقب کردار خود باشیم و در هر حال، رضایت او را بجوییم.